Feature

ครองลีก ลุยยุโรป โค้ชจากเกมเศรษฐี : สร้างทีมแค่ 9 ปี ซาบาห์ เอฟเค มาไกลขนาดนี้ได้ไง ? | Main Stand

ก่อนหน้านี้ถ้าพูดถึงสโมสรจากประเทศอาเซอร์ไบจาน คงมีแค่ 2 ทีมที่คุณเคยได้ยินชื่อจากการลงเล่นในฟุตบอลสโมสรยุโรปอย่าง การาบัก และ กาบาล่า เท่านั้น 

 


ทว่าในปีนี้ ซาบาห์ เอฟเค คือทีมที่พุ่งปรี๊ดทะยานฟ้าขึ้นมาแบบทุกคนงงกันหมด และคืนนี้ พวกเขากำลังจะเดินเข้าสู่สังเวียน โอลด์ แทรฟฟอร์ด เพื่อดวลกับ แมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด ในศึก ยูฟ่า แชมเปี้ยนส์ ลีก อย่างเป็นทางการนัดแรกในประวัติศาสตร์ของสโมสร

เรื่องสุดยอดคือ พวกเขาใช้เวลาสร้างสโมสรแค่ 9 ปี ... ดังนั้นที่น่าสนใจคือ พวกเขาเขี่ย การาบัก ที่คว้าแชมป์ลีก 11 ครั้งจาก 12 ปีลงจากบัลลังก์ได้ยังไง ? แถมยังทะลุมาถึงรอบลีกได้ในการลุยศึก แชมเปี้ยนส์ ลีก ครั้งแรกอีกต่างหาก 

นี่คือทุกเรื่องเกี่ยวกับสโมสรนี้ ก่อนที่คุณจะได้เห็นฝีเท้าของพวกเขาในค่ำคืนนี้ ติดตามกับ MAIN STAND 

 

เอาจริงจากก้าวแรก 

ลีกฟุตบอลของประเทศอาเซอร์ไบจาน ตามปิรามิดนั้นมีอยู่ทั้งหมด 4 ลีกด้วยกัน โดยแต่ละลีกจะมีทีมลงแข่งขันลีกละ 10-12 ทีม และหากใครจะสร้างสโมสรฟุตบอลขึ้นมาสักสโมสร พวกเขาต้องไปเริ่มกันตั้งแต่ก้าวแรกในดิวิชั่น 4 หรือลีกภูมิภาคที่มีชื่อ Region Liqası แต่มีข้อแม้บางประการที่ทำให้คุณสามารถใช้ทางลัดได้ และ ซาบาห์ เอฟเค ก็เป็นหนึ่งในตัวอย่างนั้น

ซาบาห์ เอฟเค ได้สิทธิพิเศษให้เริ่มออกสตาร์ทตั้งแต่ดิวิชั่น 2 (Azerbaijan First League - I Liqa) ทันที ด้วยเหตุผลเพราะว่านี่คือทีมที่เจ้าของมีความพร้อมมากจนทางสมาคมที่ดูแลลีกไม่ต้องกลัวว่าพวกเขาจะทิ้งทีมกลางคัน หรือทีม ๆ นี้จะมีปัญหาเรื่องเงินจนต้องมีเรื่องวุ่นวายเกิดขึ้นในภายหลัง และความรวยนี่แหละคือจุดเริ่มต้นของเรื่องนี้ 

ซาบาห์ เป็นผลผลิตจากระบบนิเวศฟุตบอลของอาเซอร์ไบจานหลังยุคโซเวียต คำว่า ซาบาห์ ซึ่งเป็นคำยืมจากภาษาอาหรับที่ถูกนำมาใช้มานานแล้ว หมายถึง "รุ่งอรุณ" หรือในเชิงเปรียบเทียบที่แปลว่า "อนาคต" ซึ่งคนที่ก่อตั้งทีม ๆ นี้ขึ้นมาคือ ยาคุบ ฮูเซย์นอฟ ประธานบริษัทก่อสร้างอันดับ 1 ของประเทศอย่าง บริดจ์ กรุ๊ป ที่สร้างทีม ๆ นี้ขึ้นมาในปี 2017 

ในฤดูกาลแรกของการก่อตั้ง (2017-18)  ซาบาห์ เอฟเค จบฤดูกาลด้วยอันดับ 5 ในลีกระดับสอง ... ซึ่งจริง ๆ แล้วพวกเขาจะไม่ได้เลื่อนชั้น แต่ดันกลายเป็นว่า ทีมที่จบอันดับเหนือพวกเขาตั้งแต่อันดับ 1 ถึง 4 ไม่ผ่านการตรวจสอบเกณฑ์อนุญาตของลีก เหตุนี้จึงทำให้ ซาบาห์ ได้สิทธิ์เลื่อนชั้นขึ้นสู่ อาเซอร์ไบจาน พรีเมียร์ลีก (ลีกสูงสุด) อย่างรวดเร็วตั้งแต่ฤดูกาล 2018-19 เป็นต้นมา 

ทีม ๆ นี้เติบโตไปพร้อมกับการขยายตัวของเขตมหานครในประเทศอาเซอร์ไบจานหลังยุคโซเวียต ซึ่งร่ำรวยจากธุรกิจการค้าไฮโดรคาร์บอน (สารประกอบที่พบได้ในน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติ ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมหลักของประเทศ) โดยเจ้าของทีมอย่าง ฮูเซย์นอฟ ก็มีงบประมาณให้ทีมได้ใช้ในส่วนของโครงสร้างหลักของสโมสรมากขึ้นตามรายได้ของธุรกิจหลัก  

นอกจากนี้ พวกเขายังมีการจัดจ้างบุคลากรสายบริหารที่เชี่ยวชาญเรื่องฟุตบอลเข้ามาดูแลโดยเฉพาะ โดยคนที่ได้รับการพูดถึงมากที่สุดคือ อิกอร์ โปโนมารีออฟ ที่เคยเป็นอดีตนักเตะทีมชาติโซเวียตชุดแชมป์โลกรุ่น U20 ปี 1979 และเหรียญทองโอลิมปิกปี 1988 ก่อนจะรับงานบริหารกับหลายทีมทั้งใน โซเวียต, รัสเซีย, สวีเดน ท้ายที่สุดก็มาลงเอยกับทีม ซาบาห์ ตั้งแต่วันที่เริ่มตั้งไข่ 

ในสโมสร ซาบาห์ เขาเข้ามาดำรงตำแหน่งสำคัญหลายบทบาท ทั้งผู้อำนวยการกีฬา, โค้ชชั่วคราว และกรรมการบริหาร ซึ่งคอนเนกชันและเครือข่ายมืออาชีพของเขาถือเป็นหนึ่งในฟันเฟืองสำคัญที่ช่วยวางรากฐานและคัดสรรตัวผู้เล่นต่างชาติเข้ามาสู่ทีม โดยมีเป้าหมายหลักคือการโค่นทีมที่ผูกขาดความสำเร็จในประเทศอย่าง การาบัก ให้ได้ 

เหตุผลไม่ใช่เรื่องของความแค้น แต่เป็นเพราะหากพวกเขาสามารถผ่านเข้าไปเล่นฟุตบอล ยูฟ่า แชมเปี้ยนส์ ลีก ได้ ทีมจะได้รับเงินสนับสนุนจากทางยูฟ่า มากถึง 20 ล้านยูโร มากกว่างบประมาณการทำทีมใน 1 ปีของพวกเขาด้วยซ้ำ เนื่องจากทางสมาคมฟุตบอลลีกในประเทศจะจ่ายเงินสนับสนุนให้ทุกทีมในลีกสูงสุดเท่ากันราวปีละ 30 ล้านมานัต หรือเทียบเท่ากับ 7.3 ล้านยูโร 

สิ่งนี้นี่แหละที่ทำให้ ซาบาห์ เอฟเค เอาจริงเอาจังและบริหารงานอย่างเป็นขั้นเป็นตอนจนเติบโตได้อย่างรวดเร็วจนเราได้ยินชื่อพวกเขามากขึ้นในเวลานี้ 

 

ล้มแชมป์ในประเทศ และคว้าตั๋วยุโรป

การจะล้ม การาบัก ทีมที่ใหญ่ที่สุดในประเทศและคว้าแชมป์ลีกมาถึง 11 ครั้งจาก 12 ปีหลังสุด จำเป็นต้องใช้เงินลงทุนมากกว่าเงินสนับสนุนจากทางรัฐ เพราะต้องจ้างทั้งโค้ชมือดี และซื้อนักเตะต่างชาติที่แข็งแกร่งมาจากประเทศอื่น ๆ มาเสริมทัพมากเป็นพิเศษ 

ซาบาห์ ค่อย ๆ ประกอบร่างทีละเล็กทีละน้อย เพราะเงินทุนของพวกเขามีไม่เท่า การาบัก ดังนั้นทีมบริหารจึงไม่เลือกที่จะทุ่มแหลกเพื่อวัดกันให้รู้ดำรู้แดงไปเลยตั้งแต่ซีซั่นแรก แต่เขาเลือกที่จะเริ่มจากโครงการสมัยใหม่ที่เน้นความทะเยอทะยาน ค่อย ๆ สร้างทีมทั้งในสนามและทางธุรกิจไปพร้อม ๆ กัน

ซาบาห์ ก้าวขึ้นมาเป็นทีมอันดับ 2 ประเทศได้เป็นครั้งแรกในฤดูกาล 2022-23 ตอนนั้นพวกเขาได้สิทธิ์เข้าแข่ง ยูฟ่า คอนเฟอเรนซ์ ลีก เป็นครั้งแรก แต่ก็ตกรอบคัดเลือก และชะตากรรมเดียวกันนี้เกิดขึ้นกับพวกเขาอีกสองครั้งในการแข่งขันระดับยุโรป รวมถึงในฤดูกาล 2025-26 เมื่อพวกเขาได้สิทธิ์เข้าร่วมแข่ง ยูโรปา ลีก จากการคว้าแชมป์ฟุตบอลถ้วยในประเทศ แต่ก็ไม่สามารถผ่านรอบคัดเลือกไปได้เช่นกัน

จนแล้วจนรอด สุดท้ายปรัชญาฟุตบอลที่เล่นเกมบุกเพื่อบอกว่าตัวเองคือทีมใหญ่ บวกกับการจ้างโค้ชและนักเตะจากลีกต่างชาติที่มีคุณภาพมากกว่าทีมอื่น ๆ ในที่สุด ซาบาห์ ก็คว้าแชมป์ลีกของประเทศได้เป็นครั้งแรกในฤดูกาล 2025-26 ที่ผ่านมา ผ่านดาวเด่นของทีมอย่าง  จอย-แลนซ์ มิคเคลส์ ปีกชาวรวันดาเชื้อสายเยอรมัน ที่ยิงไป 19 ประตูจากซีซั่นที่แล้ว  

ซึ่ง มิเคลส์ ได้เปิดเผยหลังจากสานต่อผลงานมาจนถึงซีซั่นนี้ที่ยิงไปแล้ว 5 ประตูจาก 8 นัดว่า คนที่ทำให้เขาหาตำแหน่งที่เหมาะที่สุดของตัวเองคือโค้ชชาวลิทัวเนียที่มีประวัติสุดเหวี่ยงอย่าง วัลดาส ดัมบรอสคัส โค้ชที่กำลังถูกจับตามองมากขึ้นเรื่อย ๆ จากเรื่องราวชีวิตของเขา 

 

วัลดาส ดัมบรอสคัส โค้ชโคตรนักสู้ 

วัลดาส ดัมบรอสคัส เป็นกุนซือชาวลิทัวเนียวัย 49 ปี ซึ่งมีประสบการณ์กับสโมสรใหญ่ในยุโรปตะวันออกหลายแห่ง เช่น ซัลกิริส, ลูโดโกเรตส์ ราซกราด, ไฮจ์ดุ๊ก สปลิต และ โอโมเนีย นิโคเซีย 

การเป็นโค้ชของ ซาบาห์ อาจจะไม่ใช่เรื่องใหญ่ที่โลกฟุตบอลต้องจดจำ แต่เรื่องราวของเขากว่าจะมาถึงจุดนี้ต้องบอกว่าผ่านอะไรมาเยอะมาก ตั้งแต่ความฝันที่อยากจะเป็นผู้กำกับหนัง หรือเรื่องที่หลายคนก็น่าจะรู้กันแล้วว่า ครั้งหนึ่งเขาเคยลงแข่งขันในรายการตอบคำถามชิงรางวัลอย่าง เกมเศรษฐี มาแล้ว เพื่อต้องการเอาเงินรางวัลที่ได้มาซื้อตั๋วเที่ยวเดียวไปอังกฤษ เพื่อเรียนรู้แก่นแท้ของฟุตบอลในแบบเดียวกับสิ่งที่เขาเชื่อ 

ปกติเขาไม่ใช่คนที่เชี่ยวชาญด้านฟุตบอลมากนัก ตอนที่เขาเริ่มเรียนด้านโค้ชฟุตบอล เขาเคยเป็นพนักงานออฟฟิศมาก่อน แต่ในทางเดียวกันก็เป็นคนที่ชอบอ่านหนังสือหรือดูทีวีอยู่แทบจะทั้งวัน เพื่อจับตาสิ่งใหม่ ๆ ที่กำลังหมุนโลกใบนี้ 

ซึ่งการเป็นนักอ่านนี้เองทำให้เขาเข้าแข่งขันรายการ เกมเศรษฐี (ตอบคำถามชิงรางวัล) ฉบับประเทศลัตเวีย และคิดว่ามันไม่ใช่เรื่องยากมากนักที่ตนเองจะคว้ารางวัลก้อนใหญ่เพื่อเปลี่ยนชีวิตของตัวเองบนเส้นทางโค้ชให้ได้ 

"ผมและภรรยาคิดจะออกไปหางานทำในต่างประเทศอยู่แล้ว ไม่ว่าจะมีการแข่งขันเกมเศรษฐีหรือไม่ก็ตาม มันเป็นจังหวะที่เข้ามาพอดิบพอดี และทำให้เราพอได้มีเงินทุนเพื่อไปต่อตามที่ฝันไว้"  ดัมบรอสคัส กล่าวเริ่ม

"ผมได้ตระหนักว่าฟุตบอลที่อังกฤษคือของจริง  ผมรู้ว่ามันไม่มีเส้นทางสู่การเป็นโค้ชในลีกลิทัวเนียได้หากคุณไม่เคยเป็นผู้เล่นมาก่อน แต่ถ้าผมได้เรียนหลักสูตรในอังกฤษ บางทีผมอาจจะมีโอกาสก้าวขึ้นบันไดสู่ความสำเร็จในบ้านเกิดบ้าง" เขาเล่าถึงการไปเรียนโค้ชที่อังกฤษซึ่งทำให้เขาได้ทำงานในทีมเยาวชนของ อาร์เซน่อล, ฟูแล่ม และ แมนฯ ยูไนเต็ด แม้เงินเดือนไม่มากนัก แต่ก็ได้ความรู้มาเป็นสิ่งทดแทน 

"ผมพยายามอดทนเพราะทุกอย่างจำเป็นต้องมีพื้นฐาน ผมขอบคุณภรรยาที่สู้ไปข้าง ๆ ผม เธอคงได้ยินคนอื่นพูดถึงผมในแง่ไม่ดีบ่อย ๆ ชายคนนี้อายุ 40 ปีแล้วแต่ก็ยังเอาแต่เรียนไม่หยุด ทำไมเขาไม่ยอมหางานจริง ๆ ทำสักที ? โชคดีที่เธอเข้าใจว่าเรื่องนี้มันมีขั้นมีตอนของมัน ... เมื่อเธอต้องใช้ความอดทน ผมก็ยิ่งพยายามอยากทำมันให้สำเร็จจริง ๆ ยิ่งเร็วเท่าไหร่ก็ยิ่งดี" 

เขาถูกจ้างมาทำงานกับ ซาบาห์ เมื่อปี 2025  และการไปมาแล้วหลายที่ อยู่มาแล้วหลายประเทศ ทำให้เขาเป็นโค้ชที่สโมสรเชื่อว่าจะเอาห้องแต่งตัวที่มีนักเตะหลากเชื้อชาติอยู่หมัด และที่สำคัญเขายังเป็นคนที่สร้างทีมด้วยฟุตบอลบุกเป็นรากฐานอยู่แล้วด้วยเช่นกัน 

"คุณจำเป็นต้องเข้าใจวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน ประเพณีที่แตกต่างกัน วิธีการพูดหรือการแสดงออกที่แตกต่างกัน หากปราศจากสิ่งนั้นก็เป็นไปไม่ได้ที่จะสร้างทีมที่เป็นหนึ่งเดียวได้ และผมเชื่อว่านี่คือจุดแข็งของผมที่ทำให้ผมได้งานนี้" 

เมื่อทุกอย่างลงตัว เขาก็สร้างปาฏิหาริย์ ในฤดูกาล 2025-26 ซาบาห์จบฤดูกาลด้วยการเป็นแชมป์และมีแต้มเหนือ คาราบัก แชมป์เก่าถึง 9 แต้ม ก่อนจะสานต่อความยอดเยี่ยมใน ยูฟ่า แชมเปี้ยนส์ ลีก รอบคัดเลือก ที่ไล่ตั้งแต่เอาชนะ เดอะ นิวเซนต์ส จาก เวลส์ ในรอบแรก, คูพีเอส จาก ฟินแลนด์ ในรอบสอง, อาร์ฮุส จาก เดนมาร์ก ในรอบสาม และรอบเพลย์ออฟ พวกเขาเขี่ย ฮาโปเอล เบียร์ เชว่า จากอิสราเอลตกรอบได้สำเร็จ 

"การที่คุณเริ่มเอาชนะทีมใหญ่อย่าง การาบัก ได้ถือเป็นจุดเริ่มต้นอีกระดับของผมและทั้งทีมเลย มันเปรียบเสมือนการเรียนปริญญาโทที่ยากไปอีกขั้น แต่เมื่อคุณผ่านผู้ยิ่งใหญ่ได้แล้ว คุณจะรู้สึกถึงคุณค่าของตัวเองในอีกแบบ คุณจะเชื่อเรื่องการทำงานหนักเพื่อทลายกำแพงที่สร้างไว้ และที่สำคัญคุณจะเชื่อว่าขีดจำกัดของตัวเองนั้นสูงขึ้นกว่าที่ตัวเองเคยคิดไว้มาตลอดก่อนหน้านี้" 

"เรากลายเป็นทีมที่เล่นเกมบุกเป็นสไตล์หลัก เรามีผู้เล่นหลายเชื้อชาติในห้องแต่งตัวแต่ทุกคนเป็นหนึ่งเดียวกันและเล่นแบบกล้าหาญ ผมเชื่อเสมอว่าถ้าผมไม่เข้าใจลูกทีมที่อยู่ตรงหน้าได้ ผมคงไม่สามารถถ่ายทอดความคิดของผม และสร้างความไว้ใจให้กับทีม ๆ นี้ได้เลย" 

ตอนนี้ ซาบาห์ เข้ามาถึง ยูฟ่า แชมเปี้ยนส์ ลีก รอบลีก และต้องเจอกับทีมดังมากมายหลายสโมสร ซึ่งแม้โอกาสจะริบหรี่ แต่เมื่อมาถึงตรงนี้ พวกเขาเชื่อว่าไม่มีอะไรต้องกลัวอีกแล้ว สิ่งเดียวที่ต้องทำคือการแสดงคุณค่าของตัวเองออกมา และพยายามทำให้ทีม ๆ นี้มีชื่อเสียงเพราะเป็น "แกะน้อยในดงหมาป่า" แต่พวกเขาจะต้องเป็นหนึ่งในแกะน้อยที่แข็งแกร่ง ไม่ยอมแพ้ใครง่าย ๆ จนทุกคนต้องจดจำคาแรกเตอร์นี้ได้ 

"เราจะลงเล่นโดยเคารพทุกคน แต่จะไม่กลัวใครเด็ดขาด ... มีเพลงเพราะๆ เพลงหนึ่งของวงดนตรีลิทัวเนีย Colours of Bubbles ชื่อว่า Truth or Dare (ความกล้าที่จะทำตามคำท้า) ... อีกไม่นานเราจะได้รู้ความจริงเกี่ยวกับตัวเราเองและสิ่งที่เราสามารถทำได้ ไม่ว่าจะจบลงแบบไหน มันจะเป็นประโยชน์อย่างมากสำหรับเรา เพราะผมไม่อยากให้สโมสรนี้เป็นแค่ทีมที่โด่งดังเพียงข้ามคืนเท่านั้น เราอยากให้ผู้คนจดจำชื่อเราไปอีกนานเท่าที่จะทำได้" ดัมบรอสคัส กล่าวทิ้งท้าย 

 

แหล่งอ้างอิง

https://sports.yahoo.com/articles/where-sabah-know-man-uniteds-080001820.html
https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/49742966/who-champions-league-debutants-sabah-fk-heres-need-know
https://en.as.com/soccer/who-are-sabah-fk-the-eight-year-old-azerbaijani-club-preparing-to-face-europes-giants-f202608-n/
https://lossi36.com/2026/09/08/sabah-fk-azerbaijans-ultimate-soccer-underdog-fairytale/
https://www.theguardian.com/football/2026/sep/10/valdas-dambrauskas-sabah-manchester-united-arsenal-champions-league

Author

ชยันธร ใจมูล

นักเขียนลูกสอง จองเรื่องฟุตบอลและมวยโลก รู้จริงบ้าง ไม่จริงบ้าง แต่เขียนแล้วอินทุกเรื่อง

Photo

ปฐวี ยอดเนียม

Man u is No.2 But YOU is No.1

Graphic

อรรนพ สะตะ

graphic design ผู้ชื่นชอบกีฬาฮอกกี้, เกมส์, เดินเขา เป็นชีวิตจิตใจ