การสร้างครอบครัวและรอคอยเจ้าตัวเล็กมาเติมเต็มชีวิตคู่ถือเป็นความฝันที่ยิ่งใหญ่ แต่ในความเป็นจริง หลายคู่ต้องเผชิญกับความผิดหวังซ้ำ ๆ แม้จะพยายามปล่อยตามธรรมชาติมาเป็นเวลานานหลายเดือนหรือเป็นปีก็ตาม บางครั้งความเงียบเหงาในบ้านอาจไม่ได้เกิดจากเรื่องของโชคชะตา แต่อาจเป็นเพราะร่างกายของคุณกำลังส่งสัญญาณเตือนบางอย่างเกี่ยวกับภาวะมีบุตรยากที่คุณอาจมองข้ามไปโดยไม่รู้ตัว การรับรู้สัญญาณเตือนเหล่านี้ตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้คุณสามารถวางแผนและเข้าสู่กระบวนการตรวจรักษาได้อย่างทันท่วงที
1. ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ มามากหรือน้อยเกินไป
รอบเดือนปกติของผู้หญิงจะอยู่ในช่วงประมาณ 21 ถึง 35 วัน และมาสม่ำเสมอทุกเดือน หากคุณพบว่าประจำเดือนมาบ้างไม่มาบ้าง ขาดหายไปหลายเดือน หรือรอบเดือนสั้นและยาวสลับกันไปอย่างคาดเดาไม่ได้ สัญญาณนี้กำลังบ่งบอกว่าระบบตกไข่ในร่างกายกำลังทำงานผิดปกติ ซึ่งถือเป็นสาเหตุอันดับต้น ๆ ที่ทำให้ผู้หญิงประสบภาวะมีบุตรยากเนื่องจากหากไม่มีการตกไข่หรือไข่ตกไม่สม่ำเสมอ โอกาสที่อสุจิจะเข้าปฏิสนธิก็แทบจะเป็นไปไม่ได้เลย
2. ปวดประจำเดือนอย่างรุนแรงจนกระทบชีวิตประจำวัน
อาการปวดท้องน้อยในช่วงมีประจำเดือนเป็นเรื่องที่พบได้ทั่วไป แต่ถ้าคุณมีอาการปวดรุนแรงเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ในทุก ๆ เดือน ถึงขั้นต้องพึ่งยาแก้ปวดปริมาณมาก หรือมีอาการปวดร้าวลงทวารหนักและต้นขา รวมถึงปวดระบมขณะมีเพศสัมพันธ์ อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ หรือที่หลายคนรู้จักในชื่อช็อกโกแลตซิสต์ ซึ่งโรคนี้จะเข้าไปขัดขวางการเดินทางของไข่และอสุจิ รวมถึงทำให้มดลูกไม่พร้อมสำหรับการฝังตัวของตัวอ่อน ส่งผลให้เกิดภาวะมีบุตรยากตามมา
3. ร่างกายแสดงอาการฮอร์โมนแปรปรวนผิดปกติ
ฮอร์โมนที่สมบูรณ์คือหัวใจหลักของการเจริญพันธุ์ หากระบบต่อมไร้ท่อและฮอร์โมนเพศเกิดความไม่สมดุล ร่างกายมักจะแสดงอาการภายนอกออกมาให้เห็น เช่น มีสิวขึ้นรุนแรงเรื้อรัง น้ำหนักตัวพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็วทั้งที่ควบคุมอาหาร ขนดกตามใบหน้าและหน้าอก หรือในทางกลับกันอาจมีอาการผมร่วงบางอย่างผิดปกติ ความแปรปรวนเหล่านี้ส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพของเซลล์ไข่และการเจริญเติบโตของผนังมดลูก ทำให้กระบวนการตั้งครรภ์เกิดขึ้นได้ยากขึ้น
4. ฝ่ายชายมีปัญหาสุขภาพและสมรรถภาพทางเพศ
หลายคนมักเข้าใจผิดว่าเรื่องนี้เป็นปัญหาของผู้หญิงฝ่ายเดียว แต่ในความจริงแล้ว ปัญหาการมีลูกยากเกือบครึ่งหนึ่งมีสาเหตุมาจากฝ่ายชาย หากฝ่ายชายมีภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ มีปัญหาเรื่องการหลั่ง หรือเคยมีประวัติการบาดเจ็บและติดเชื้อที่อัณฑะ รวมถึงมีพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ทำลายสุขภาพ เช่น การสูบบุหรี่จัด ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ และพักผ่อนน้อย ปัจจัยเหล่านี้จะส่งผลให้เสี่ยงต่อภาวะมีบุตรยากเนื่องจากทำให้อสุจิมีปริมาณน้อย ตัวอสุจิไม่แข็งแรง และเคลื่อนที่ได้ไม่ดีพอที่จะไปปฏิสนธิกับไข่
5. อายุที่เพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อเข้าสู่วัย 35 ปีขึ้นไป
อายุเป็นปัจจัยทางชีววิทยาที่ส่งผลต่อการเจริญพันธุ์อย่างชัดเจนที่สุด สำหรับผู้หญิงที่อายุเข้าสู่เลข 35 ปี ปริมาณและคุณภาพของเซลล์ไข่จะลดลงอย่างรวดเร็วตามธรรมชาติ เพิ่มความเสี่ยงต่อการแท้งและการเกิดความผิดปกติทางโครโมโซมของทารก ขณะเดียวกันฝ่ายชายที่อายุเกิน 40 ปี คุณภาพและโครงสร้างของอสุจิก็เริ่มเสื่อมถอยลงเช่นกัน ดังนั้น หากคู่รักที่ฝ่ายหญิงอายุเกิน 35 ปีพยายามปล่อยธรรมชาติเกิน 6 เดือนแล้วยังไม่ตั้งครรภ์ ไม่ควรรอช้าที่จะไปพบแพทย์
แนวทางการรับมือและการดูแลตัวเอง
การพบสัญญาณเตือนเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าจะหมดหวังในการสร้างครอบครัว เพราะในปัจจุบันวิทยาการและเทคโนโลยีทางการแพทย์มีตัวเลือกในการดูแลรักษาที่หลากหลาย อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ของการรักษาและโอกาสความสำเร็จขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล และทุกกระบวนการควรอยู่ภายใต้การตรวจวินิจฉัยและดุลยพินิจของแพทย์เฉพาะทางอย่างใกล้ชิด การจดบันทึกรอบเดือน การดูแลสุขภาพให้แข็งแรง ทานอาหารที่มีประโยชน์ และการจูงมือกันไปตรวจสุขภาพเพื่อเช็กภาวะมีบุตรยากตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้คุณค้นพบสาเหตุที่แท้จริงและได้รับการดูแลอย่างตรงจุด เพื่อเตรียมความพร้อมต้อนรับสมาชิกตัวน้อยเข้าสู่ครอบครัวได้อย่างปลอดภัย
