หากชาติจากแถบนอร์ดิกได้เข้ามาแข่งขันฟุตบอลโลกเมื่อไหร่ พวกเขามักจะพาวัฒนธรรมแบบ "ไวกิ้ง" มาด้วย ให้กลายเป็นเรื่องที่พูดถึงในวงกว้างตลอด
จาก Viking Clap หรือการปรบมือสไตล์ไวกิ้งที่ไอซ์แลนด์พามาโด่งดังในยูโร 2016 และฟุตบอลโลก 2018 จนถึง Viking Row ท่าพายเรือแบบไวกิ้งของนอร์เวย์ในฟุตบอลโลกครั้งนี้
ทั้ง 2 ท่า สะท้อนถึงรากเหง้าของพวกเขาอย่างไร และทำไมทั้งโลกจึงเข้าใจการแสดงออกนี้ได้อย่างง่ายดายแบบไม่ต้องตีความ ? หาคำตอบไปกับ MAIN STAND
นอร์เวย์ ภาพของไวกิ้งที่ชัดที่สุด ?
ย้อนกลับไปราว 1,000 ปีก่อน ในสภาพอากาศที่หนาวเหน็บ และอยู่ติดกับทะเลคลุ้มคลั่ง ชาวนอร์ดิกจะเอาตัวรอดได้ พวกเขาต้องรวมกันเป็นหนึ่ง ไม่ว่าคุณจะเป็นนักรบไวกิ้ง พ่อค้า หรือชาวประมง การออกทะเลคือหนทางแห่งการอยู่รอด พวกเขาจึงแตกฉานถึงเรื่องความสามัคคีมาหลายชั่วอายุคน
ในช่วงศตวรรษที่ 8 ถึง 11 เป็นช่วงที่กลุ่มนักรบไวกิ้ง ออกปล้นสะดมและตั้งถิ่นฐานทั่วยุโรป พวกเขาต้องลุยสงครามร้อยเอ็ดเจ็ดย่านน้ำ และก่อนจะไปสู้กับคนอื่น พวกเขาจะสร้างความเข้าใจตรงกันว่าศึกที่รออยู่จะไม่ใช่การลุยแบบฉายเดี่ยว เพื่อชัยชนะ พวกเขาต้องเป็นหนึ่งเดียวกันตั้งแต่การเริ่มพายเรือออกจากฝั่งแล้ว
เรือจึงไม่ใช่แค่ยานพาหนะ แต่เป็นสิ่งที่หล่อหลอมให้พวกเขาสามัคคีกัน พายเรือลำเดียวกัน หากเรือลำไหนมีคนอู้ และมีคนที่คิดถึงตัวเองมากกว่าส่วนร่วม ก็มีโอกาสที่จังหวะการพายจะผิดเพี้ยน และความผิดเพี้ยนอันน้อยนิดนี้เองที่หมายถึงหายนะของทุกคนบนเรือ
แม้สงครามไวกิ้งจะสิ้นสุดไปนานแล้ว แต่ชาวนอร์ดิกก็ยังส่งต่อแนวคิดนี้จากรุ่นสู่รุ่น ทุกวันนี้มีหลายชาติที่ได้ฉายาว่า "ไวกิ้ง" ทั้ง สวีเดน, เดนมาร์ก, ไอซ์แลนด์ และ นอร์เวย์ แต่ภาพจำของการเป็นไวกิ้งของ นอร์เวย์ จะชัดที่สุด เหตุผลเพราะ นอร์เวย์ คือประเทศที่มีวิถีชีวิตและเรื่องของภูมิศาสตร์ผูกพันกับทะเล
เนื่องจากนอร์เวย์ มีลักษณะภูมิประเทศแบบ ฟยอร์ด (Fjord) คือลักษณะที่เป็นอ่าวแคบ ๆ น้ำลึก และระยะทางยาว ซึ่งเป็นช่องทางธรรมชาติที่ไวกิ้งใช้จอดเรือและซ่อนตัว การเดินทางในนอร์เวย์ในอดีตเกือบ 100% ต้องอาศัยเรือ
ในขณะที่เดนมาร์ก ใช้เรือเน้นไปที่เกษตรกรรมและสร้างการค้า ขณะที่ สวีเดน ใช้เรือขยายอำนาจทางทะเลฝั่งตะวันตก แต่นอร์เวย์นั้นแตกต่าง พวกเขาคือชาติที่คุ้นชินกับการพายเรือเพื่อรอดชีวิต ดังนั้นวัฒนธรรมการพายเรือจึงฝังรากใน DNA มากกว่าประเทศเพื่อนบ้านอื่น ๆ และ "ไวกิ้ง" จึงเป็นภาพจำของ นอร์เวย์ ที่ชัดมากกว่าชาติไหน ๆ ในสายตาชาวโลก
แม้ไวกิ้งจะเป็นรากเหง้าของทั้ง 4 ชาติ แต่นอร์เวย์คือชาติที่ขายและรักษาภาพลักษณ์ความเป็นไวกิ้งได้ชัดที่สุดจนกระทั่งทุกวันนี้
โดดเด่นอย่างเรียบง่าย
รวมกันเราอยู่แยกหมู่เราตาย คือคำจำกัดความที่เหล่าบรรพบุรุษไวกิ้งส่งต่อมาถึงและกลายเป็นรากเหง้าสำหรับลูกหลานของพวกเขาในการสร้างชาติ
รากเหง้านี้ส่งต่อผ่านกระแสสังคมที่เรียกว่า "กฎของแจนเต้" (Janteloven) ที่ใจความหลัก ๆ คือการไม่ทำตัวโดดเด่นและข่มเหงคนอื่น พวกเขาเชื่อว่าไม่มีใครที่โดดเด่นกว่าคนอื่น ๆ เพราะทุกคนมีหน้าที่สำคัญในการขับเคลื่อนสังคมไปข้างหน้า ซึ่งการทำ "Viking Row" ของทีมชาตินอร์เวย์ในฟุตบอลโลก 2026 ก็สะท้อนสิ่งนั้นออกมาด้วย
ในยุคที่หลายสิ่งทำหน้าที่แทนสนามรบ สนามฟุตบอลกลายเป็นหนึ่งในสมรภูมิยุคใหม่ ดังนั้นการแสดงออกถึงความแข็งแกร่งของพวกเขา จึงถ่ายทอดออกมาอย่างเรียบง่ายแต่ทรงพลัง แม้โลกนี้จะมีมากมายหลายภาษา แต่คุณยังสามารถเข้าใจความแข็งแกร่งของพวกเขาผ่านภาษากายที่แสดงออกมา
นั่นทำให้ Viking Clap ที่ทีมชาติไอซ์แลนด์ ฝากไว้ให้โลกฟุตบอล รวมถึง Viking Row ของทีมชาตินอร์เวย์ในฟุตบอลโลกครั้งนี้ กลายเป็นกระแสและติดอันดับหนึ่งในการเชียร์ที่น่าจดจำที่สุดในฟุตบอลโลก
ไม่มีเนื้อร้อง ไม่จำเป็นต้องแปลความหมาย พวกเขาแค่เอารากเหง้าและแนวคิดของตัวเองผสมผสานออกมาผ่านการปรบมือ หรือท่าพายเรือ ที่ทุกคนสามารถทำได้ ไม่จำเป็นต้องซ้อมและฝึกฝนมาจากไหน แค่ทำตามจังหวะเท่านั้น
จังหวะการปรบมือที่ค่อย ๆ เร่งเร้าขึ้นเรื่อย ๆ หรือท่าทางการพายที่ขยับพร้อมกันอย่างพร้อมเพรียง คือการสื่อสารที่ตรงไปยังสัญชาตญาณของมนุษย์ ที่ไม่ต้องมีคำบรรยาย คนชาติอื่นไม่จำเป็นต้องรู้ภาษานอร์เวย์หรือไอซ์แลนด์ แต่พวกเขารับรู้ได้ถึงพลังงานและความมุ่งมั่นที่แผ่ออกมาจากการเชียร์ของพวกเขา
การให้ความสำคัญของการเป็นกลุ่มก้อนหนึ่งเดียวกัน คือจุดเริ่มต้นที่ทำให้พวกเขาไม่มีใครเป็นพระเอก หรือเป็นคนที่โดดเด่นในการเชียร์ แต่แฟนบอลนอร์เวย์ทุกคนเปรียบเสมือนลูกเรือไวกิ้งที่ทุกคนมีค่าเท่ากัน ถ้าพวกเขาทำหน้าที่อย่างแข็งขัน ออกแรงพร้อมกัน เรือลำนี้ก็พร้อมไปสู่จุดหมายได้
ชนะใจคลื่นมหาชน
Viking Clap และ Viking Row เป็นท่าการเชียร์ที่กลายเป็นภาพจำระดับโลก จากการโชว์ความเป็นหนึ่งเดียวของชาวนอร์ดิกบนอัฒจันทร์เพียงไม่กี่ครั้ง
สิ่งที่ทำให้ปรากฏการณ์นี้โด่งดังไปทั่วโลกมันยิ่งกว่าความสนุกจนทำให้แฟนบอลชาติอื่น ๆ อยากร่วมด้วย เพราะมันคือการมอบพื้นที่ให้ผู้คนได้รู้สึกถึงการเป็นส่วนหนึ่งของสิ่งที่ยิ่งใหญ่กว่าตัวตนของพวกเขาเอง
ในโลกยุคปัจจุบันที่ผู้คนมักรู้สึกโดดเดี่ยวและแบ่งแยก การได้ร่วมทำท่า Viking Row ท่ามกลางแฟนบอลนับหมื่น มันเปรียบเสมือนการปลดปล่อยตัวตนและปล่อยใจไปกับการระเบิดเสียงและส่งออกไปเพื่อให้กำลังใจนักเตะและข่มขวัญคู่ต่อสู้ในเวลาเดียวกัน
"นอร์เวย์เป็นประเทศเล็กมาก ๆ ถ้าเทียบกับชาติอื่น ๆ และนั่นมันทำให้เราที่เป็นแฟนบอลรู้สึกว่าเหมือนนักเตะสักคนในทีม ๆ นี้ ผ่านการเชื่อมโยงของการเกิดยุคเดียวกัน มาจากเมืองเดียวกัน หรืออะไรก็ตามแต่"
"เราทุกคนเหมือนกำลังมาเชียร์เพื่อน ๆ ของตัวเอง ตอนที่นักเตะเดินมาฉลองกับพวกเราหลังจบมันชัดมากว่าพวกเขาก็รู้สึกเหมือนกัน นี่ไม่ใช่สโมสร แต่มันคือบ้านของพวกเขา คือคนที่พวกเขารู้จัก คือเพื่อนหรือแม้กระทั่งคนในครอบครัว" ฮัลวอร์ วิสเต แบร์ก สมาชิกกองเชียร์กลุ่ม Oljeberget กล่าว
การเป็นสัญลักษณ์ของความเป็นหนึ่ง ด้วยความรู้สึกที่มาจากใจจริง ๆ ทุกคนส่งเสียงเต็มกำลังทำให้เกิดพลังที่สัมผัสได้แม้มองไม่เห็น ท่าดีใจอย่าง Viking Clap และ Viking Row ดูดกลืนคนรอบข้างให้มาเป็นพวก พร้อมขยับตัวตาม
นอกจากมันจะเป็นความสนุกสนานและบรรยากาศแบบการเชียร์ฟุตบอลในฝันแล้ว การทำท่าเชียร์เหล่านี้ยังช่วยให้แฟนบอลทุกคนบนอัฒจันทร์ได้สัมผัสถึงความรู้สึกเป็นหนึ่งเดียว ที่หาได้ยากยิ่งในชีวิตจริง ณ ยุคสมัยนี้
แหล่งอ้างอิง :
https://www.theguardian.com/football/2016/jul/13/iceland-motherwell-lens-where-did-the-thunderclap-originate
https://www.nytimes.com/athletic/7211726/2026/06/09/norway-world-cup-fans/
https://www.lifeinnorway.net/what-exactly-is-janteloven/
https://www.nationalgeographic.com/history/article/facts-vs-fiction-how-the-real-vikings-compared-to-the-brutal-warriors-of-lore
