Feature

บทอำลา "adidas x DFB" : 72 ปี แห่งพันธมิตรเสื้อฟุตบอลทีมชาติสุดคลาสสิก | Main Stand

 

ไม่มีอะไรจะเป็นภาพจำของแฟนบอลไปกว่าเสื้อแข่งทีมชาติเยอรมนีกับโลโก้ adidas ที่อยู่คู่กันมานานตั้งแต่หลังยุคสงครามโลกครั้งที่ 2 

 


เสื้อสีขาว สามแถบ ตราอินทรีเหล็ก ถ้วยแชมป์โลก และเหล่าตำนานลูกหนักอีกมากมายเคยโลดแล่นในความทรงจำของแฟน ๆ มาหลายยุคหลายสมัยกว่า 70 ปี และตอนนี้ ... ใกล้ได้เวลาบอกลากันอย่างเป็นทางการแล้ว  

เราจะย้อนไปกันตั้งแต่จุดเริ่มต้น ... ทำไมชุดเหย้าต้องสีขาว-ดำ ? ทำไมต้องอินทรี ? ทำไมต้องใส่เสื้อเยือนสีเขียว ? ทุกคำถามที่นำไปสู่ความคลาสสิกของเรื่องนี้

 

เสื้อทีมชาติที่เห็นแล้วต้องร้องอ๋อ 

สีขาวและสีดำของทีมชาติเยอรมนีไม่ได้มาจากสีธงชาติในปัจจุบัน แต่มีรากฐานย้อนกลับไปถึงยุค จักรวรรดิปรัสเซีย ซึ่งเป็นรัฐมหาอำนาจหลักที่รวมชาติเยอรมนีเข้าด้วยกันในปี 1871 โดยธงชาติปรัสเซีย ใช้พื้นสีขาวและมีนกอินทรีสีดำอยู่ตรงกลาง ซึ่งกลายเป็นตราของ เดเอฟเบ หรือ สหพันธ์ฟุตบอลเยอรมนี ในเวลาต่อมา 

จนกระทั่งในปี 1900 สหพันธ์ฟุตบอลเยอรมนี ก่อตั้งอย่างเป็นทางการ พวกเขาจึงนำเอาคู่สี "เสื้อขาว-กางเกงดำ" มาใช้เพื่อเป็นเกียรติแก่รากเหง้าทางประวัติศาสตร์ กลายเป็นอัตลักษณ์อมตะที่สื่อถึงความเรียบง่าย ดุดัน และสง่างามมาจนถึงทุกวันนี้

ทีมชาติเยอรมนีลงเล่นด้วยคู่สีและโลโก้นี้อยู่พักใหญ่ แต่สุดท้ายก็เริ่มกลายเป็นที่จดจำชนิดที่คนไม่ดูบอลยังรู้จัก จากการร่วมงานกับแบรนด์ผลิตภัณฑ์กีฬาร่วมชาติชื่อ adidas ซึ่งถือเป็นจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญทางประวัติศาสตร์ของกันและกันอย่างแท้จริง 

เรื่องนี้เกิดจากความสัมพันธ์ส่วนตัวและวิสัยทัศน์ทางธุรกิจของ อาดิ ดาสเลอร์ ผู้ก่อตั้ง adidas และ เซ็ปป์ เฮอร์แบร์เกอร์ กุนซือทีมชาติเยอรมันตะวันตกหลังยุคสงครามโลกครั้งที่ 2 

เริ่มแรก ดาสเลอร์ เข้ามาทำหน้าที่คนดูแลอุปกรณ์ประจำทีม พร้อมนำนวัตกรรมต่าง ๆ เข้ามาเสริม โดยเฉพาะรองเท้าสตั๊ดปุ่มหมุนแบบเปลี่ยนได้ ที่สามารถใช้งานได้ดีในสนามฟุตบอลยุคนั้นโดยเฉพาะช่วงฝนตกหนัก สนามเป็นโคลน ซึ่งนวัตกรรมนี้แหละที่ส่งผลให้ เยอรมันตะวันตก คว้าแชมป์โลกสมัยแรกในปี 1954 

ชัยชนะครั้งนั้นได้สร้างความเชื่อมั่นอย่างสูงสุด จนนำไปสู่การเซ็นสัญญาเป็นพันธมิตรอย่างเป็นทางการ และผูกขาดการผลิตชุดแข่งให้ทีมชาติเยอรมันยาวนานกว่า 70 ปี (แม้มีบางช่วงสั้น ๆ ที่ใส่แบรนด์อื่น แต่บางแบรนด์ก็เคยเป็นแบรนด์ในเครือด้วยเช่นกัน) 

adidas ร่วมสร้างสิ่งต่าง ๆ ที่มีความเป็นไอคอนิกให้ทีมชาติเยอรมนีมากมาย อาทิ การใส่ชุดเยือนสีเขียว ที่ไม่เกี่ยวกับธงชาติของพวกเขาเลย แต่เป็นการขอบคุณน้ำใจจาก ไอร์แลนด์ เพราะช่วงหลังจบสงครามโลกครั้งที่ 2 เยอรมันตะวันตก ถูกแบนจากนานาชาติ ไม่มีใครอยากจะเตะอุ่นเครื่องด้วย แต่ ไอร์แลนด์ เป็นชาติแรก ๆ ที่เปิดใจและลงแข่งขันกับพวกเขาในปี 1951 เพื่อแสดงมิตรภาพ ทางเยอรมันตะวันตกจึงนำสีเขียว สีประจำชาติไอร์แลนด์ มาใช้เป็นชุดเยือนเพื่อเป็นการขอบคุณและให้เกียรติ จนปัจจุบัน แม้ความหมายนี้อาจจะไม่มีใครพูดถึงนัก แต่เสื้อสีเขียวมีอิทธิพลมากในเชิงแฟชั่น เป็นเสื้อตัวที่แฟน ๆ จะสอยมาเข้าตู้อยู่เสมอเมื่อทัวร์นาเมนต์ใหญ่มาถึง

ขณะที่ในช่วงหลัง การดีไซน์ของ adidas ก็เพิ่มเติมลูกเล่นต่าง ๆ เข้ามา แม้ชุดเหย้าหลักจะยังคงคอนเซปต์ ขาว-ดำ แต่สี ดำ-แดง-ทอง ซึ่งเป็นสีของธงชาติสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี เริ่มเข้ามามีบทบาทชัดเจนขึ้นตั้งแต่ปลายยุค 1980s จนถึงยุคโมเดิร์น เพราะสี ดำ-แดง-ทอง เป็นตัวแทนของระบอบประชาธิปไตยและเสรีภาพ ที่พวกเขาต้องการฉีกภาพจำจากยุคนาซีทิ้งไป 

การนำแถบ 3 สีนี้มาพาดบนหน้าอกเสื้อในช่วงปี 1988–1990 จึงเป็นการประกาศศักดาและเฉลิมฉลองการรวมประเทศเยอรมันตะวันตกและเยอรมันตะวันออกเข้าด้วยกันเป็นเยอรมนี และส่งต่อความยิ่งใหญ่มาจนถึงทุกวันนี้ 

ภายใต้ความทรงจำมากมาย เราขอคัดเสื้อแข่งทัพอินทรีเหล็ก 7 ตัวในตำนานภายใต้แบรนด์ adidas ที่มีความเป็นไอคอนิก โดดเด่น เป็นสง่า และเป็นแรร์ไอเทมที่แฟนบอลหากันควั่ก ไปดูกันดีกว่าว่ามีรุ่นไหน ตัวใดบ้าง ? 

 

1. West Germany 1954 

รุ่นนี้คือรุ่นที่ถูกตั้งชื่อว่า "ปาฏิหาริย์แห่งเบิร์น" และเป็นจุดเริ่มต้นของการกำเนิด "สามแถบ" ในตำนาน 

เสื้อตัวนี้เกิดจาก อาดิ ดาสเลอร์ ผู้ก่อตั้ง adidas และ เดเอฟเบ ที่ตั้งใจปลุกใจคนทั้งชาติและทำให้ทุกคนภาคภูมิใจหลังจากการบอบช้ำจากเหตุการณ์สงครามโลกครั้งที่สอง 

เสื้อสีขาวและโลโก้แบบมินิมอล ที่คอมโบมาคู่กับเทคโนโลยีสตั๊ดปุ่มหมุน ที่ทำให้ทีมชาติเยอรมันตะวันตกใส่ลงเล่นในเกมนัดชิงชนะเลิศ ฟุตบอลโลก 1954 และพลิกล็อกล้มโคตรทีมในเวลานั้นอย่าง ฮังการี จนถูกเรียกว่า "ปาฏิหาริย์แห่งเบิร์น" กลายเป็นหมุดหมายสำคัญที่ทำให้โลกรู้จักความมุ่งมั่นและมีระเบียบวินัยตามวิถีของเยอรมัน และนี่คือเสื้อที่เป็นจุดเริ่มต้นที่ผูกขาดความสัมพันธ์ระหว่างแบรนด์ adidas กับฟุตบอลเยอรมันยาวนานจนถึงปัจจุบัน

 

2. West Germany 1974

ยุคทองแห่งฟุตบอลเบียร์ที่เปี่ยมด้วยสไตล์ ดีไซน์เสื้อเน้นความเรียบง่ายขั้นสุด คอปกวีสีดำตัดกับเนื้อผ้าสีขาวสะอาดตา สะท้อนผ่าความสุขุม เยือกเย็น และระบบการเล่นที่มีประสิทธิภาพหรือเรียกกันในอีกแบบว่า "โททัล ฟุตบอล ฉบับเยอรมัน" ... ไม่มีคำไหนเหมาะจะใช้กับเสื้อตัวนี้มากกว่าคำว่า "คลาสสิกตลอดกาล" อีกแล้ว 

ทีมชาติเยอรมันตะวันตกใส่เสื้อตัวนี้คว้าแชมป์โลกบนแผ่นดินของตัวเองในฟุตบอลโลก 1974 โดยในนัดชิง พวกเขาโค่น เนเธอร์แลนด์ ที่นำโดยนักเตะเทวดาอย่าง โยฮัน ครัฟฟ์ อย่างเหนือชั้น 

ภาพจำของเสื้อตัวนี้คือการถูกสวมใส่โดย "แดร์ ไกเซอร์" ฟรานซ์ เบคเคนบาวเออร์ ผู้เล่นตำแหน่งลิเบอโร่ผู้สง่างามและทรงอิทธิพลที่สุดในประวัติศาสตร์ฟุตบอลเยอรมนี 

 

3. West Germany 1988–1990

นี่คือเสื้อเหย้าที่แฟนบอลหลายคนลงความเห็นว่า "สวยที่สุดตลอดกาล" โดดเด่นด้วยลายกราฟิกเฉียงรูปธงชาติเยอรมัน พาดผ่านหน้าอก และเสื้อเยือนสีเขียวเข้มสุดคลาสสิก

เสื้อรุ่นนี้ออกแบบโดย อินา ฟรานซ์มันน์ ดีไซเนอร์ของ adidas ที่เลือกใช้สามแถบแบบเฉียงที่ทั้งสวย และยังเป็นสัญลักษณ์ของการ "ก้าวไปข้างหน้า" ล้อไปกับเหตุการณ์รวมชาติเยอรมันในปี 1990 พอดี 

เสื้อตัวนี้ทัพอินทรีเหล็กใส่ลงแข่งขันในฟุตบอลโลก 1990 ที่ อิตาลี การเปิดตัว ณ เวลานั้นสร้างอิมแพกต์ในวงการแฟชั่นอย่างมาก ซึ่งจะว่าไปก็ส่งผลถึงงานสตรีทแวร์ยุคปัจจุบันด้วย เพราะเป็นเสื้อที่ถูกนำมา Re-release (ผลิตซ้ำ) อยู่หลายหน เพราะกระแสความต้องการไม่เคยลดหายไป 

นอกจากเสื้อที่สวยแล้ว นายแบบที่ใส่ชุดนี้ยังเป็นนักเตะที่มีเสน่ห์แบบเยอรมันสไตล์ อาทิ "ซูเปอร์แมน" โลธาร์ มัทเธอุส หรือ "ฉลามขาว" เยอร์เก้น คลิ้นส์มันน์ ที่ถือเป็นตัวท็อปของนักเตะช่วงปลายยุค 1980s ต่อต้นยุค 1990s อย่างแท้จริง

 

4. Germany 1994

ชุดแข่งฟุตบอลโลก 1994 ที่สหรัฐอเมริกา ฉีกกรอบเดิม ๆ ด้วยการนำลวดลายธงชาติมาแปลงโฉมใหม่ให้กลายเป็นรูป "ขนนกอินทรีเรขาคณิต" บริเวณหน้าอก 

ขณะที่เบื้องหลังการฉีกกรอบครั้งนี้ เพื่อต้องการสื่อถึงสัญลักษณ์ประจำชาติคือ "นกอินทรี" ให้มีความดุดัน ทันสมัย และสอดรับกับกระแสแฟชั่นยุค 1990s ที่นิยมลวดลายเรขาคณิตสีสันจัดจ้าน ด้วยความฉีกนี้เอง ที่ทำให้แม้ผลงานในฟุตบอลโลกของเยอรมันในปี 1994 จะไม่ดีนัก (ตกรอบ 8 ทีมสุดท้าย) แต่เสื้อรุ่นนี้กลับกลายหนึ่งในเสื้อที่นักสะสมตามหา เพราะความกล้าหาญในการดีไซน์ที่ไม่มีใครกล้าทำมาก่อน

ยิ่งถูกสวมใส่โดย รูดี้ โฟลเลอร์ ที่มีคาแรกเตอร์ หน้าตา ทรงผม สะท้อนสไตล์ของยุค 1990s ยิ่งทำให้ภาพจำของเสื้อตัวนี้โดดเด่นสุด ๆ ในแง่การออกแบบ

 

5. Germany 1996

เสื้อที่ใช้ลุยศึก ยูโร 1996 ที่ประเทศอังกฤษ กลับมาใช้โทนสีขาว-ดำที่เรียบง่ายขึ้น แต่เพิ่มลูกเล่นด้วยแถบสามสี (ดำ-แดง-ทอง) ที่ปลายแขนเสื้อและคอปก พร้อมลายอินทรีจาง ๆ ฝังลงในเนื้อผ้า ที่สะท้อนถึงความแข็งแกร่งดั่งหินผาและความภาคภูมิใจของชาติ ความเรียบแต่โก้ทำให้เสื้อตัวนี้ดูอมตะเหนือกาลเวลา

นอกจากนี้ ความขลังของเสื้อแข่งยังเกิดจากผลงานที่ยอดเยี่ยมเป็นตำนาน เมื่อทัพอินทรีเหล็กคว้าแชมป์ ยูโร 1996 บนแผ่นดินที่ถือว่าเป็นไม้เบื่อไม้เมากันอย่าง อังกฤษ เสื้อตัวนี้จึงเป็นสัญลักษณ์แห่งชัยชนะที่แฟนบอลอังกฤษและเยอรมันจำไม่ลืม

ภาพของ โอลิเวอร์ เบียร์โฮฟฟ์ กับประตูชัยในนัดชิงชนะเลิศ ที่ยิง สาธารณรัฐเช็ก ในช่วงต่อเวลาแบบโกลเด้นโกล ถือเป็นภาพจำที่ทำให้เสื้อตัวนี้มีสตอรี่เพิ่มขึ้นมาอีกเยอะเลยทีเดียว 

 

6. Germany 2006

เสื้อเหย้าในฟุตบอลโลก 2006 ที่เยอรมนีเป็นเจ้าภาพ ดีไซน์เด่นด้วยเส้นโค้งสีทองพาดผ่านหัวไหล่ และตัวเลขเสื้อสีทองหรูหรา ซึ่งเสื้อตัวนี้คือเสื้อที่ adidas พยายามออกแบบเพื่อเปลี่ยนภาพลักษณ์ของชาวเยอรมัน จากที่หลายคนคิดว่า ชาวเยอรมันเป็นพวกแข็งกร้าว บึ้งตึง ให้ถูกมองใหม่ในรูปแบบของ ความอบอุ่น รอยยิ้ม และบรรยากาศเฉลิมฉลองของชาวเยอรมันที่เปิดต้อนรับชาวโลก ... หรือพูดง่าย ๆ คือการเปลี่ยนความเคร่งขรึมให้ดูเป็นมิตรกับทุกคนมากขึ้น 

ส่วนผลงานในสนามนั้น แม้จะจบในอันดับที่ 3 แต่ก็เป็นอันดับ 3 ที่แฟนบอลด่าไม่ลง เยอร์เก้น คลิ้นส์มันน์ พาทีมที่เล่นด้วยความสนุก เร้าใจ มีความเข้มแบบต้นฉบับบ และสอดแทรกดาวรุ่งที่ในเวลาต่อมากลายเป็นยุคสมัยของทีมชาติ อาทิ ฟิลิป ลาห์ม, บาสเตียน ชไวน์สไตเกอร์ และ ลูคัส โพดอลสกี้ 

นอกจากนี้ ทัวร์นาเมนต์ฟุตบอลโลก 2006 ครั้งนั้น ยังขับเคลื่อนด้วยพลังบวกและเปลี่ยนทัศนคติของคนทั่วโลกที่มีต่อประเทศเยอรมนีผ่านแคมเปญ "Die Welt zu Gast bei Freunden" (โลกมาเยือนในฐานะมิตร) อีกด้วย 

 

7. Germany 2014

เสื้อเหย้าที่โดดเด่นด้วยกราฟิกรูปตัววีสีแดงไล่ระดับเฉดสีบนอกเสื้อ และเสื้อเยือนลายขวางแดง-ดำ 

เหตุผลที่เป็นกราฟิกตัว V เพราะต้องการหมายถึงชัยชนะ (Victorious) และความสามัคคี ขณะที่ชุดเยือนสีแดง-ดำ สะท้อนความดุดันและพลังขับเคลื่อนของทีม ซึ่งเยอรมนีชุดนั้นไม่ได้สะท้อนผ่านการดีไซน์ของเสื้อแข่งเท่านั้น แต่ความดุดันแผ่ออกมาจากฟอร์มการเล่นในสนามของพวกเขาด้วย

ในฟุตบอลโลก 2014 ที่บราซิล ทัพอินทรีเหล็กอยู่ในสถานะแกร่งทั่วแผ่น ระเบียบวินัย ความแข็งแกร่ง และพรสวรรค์มาครบ ถือว่าเป็นการเล่นแบบโมเดิร์น ที่ไม่มีใครกล้าขวาง ขนาดตัวเต็งอย่างเจ้าภาพยังโดนสอยไปถึง 7-1 ... ซึ่งไม่เคยมีชาติไหนทำกับบราซิลได้ขนาดนี้มาก่อนในการแข่งขันระดับเมเจอร์ ที่สำคัญ นี่คือเสื้อพวกเขาใส่คว้าแชมป์โลกสมัยที่ 4 อีกด้วย 

มีภาพจำมากมายถึงนักเตะหลายคนในทีมชุดนี้ทั้ง บาสเตียน ชไวน์สไตเกอร์, ฟิลิปป์ ลาห์ม, มิโรสลาฟ โคลเซ่ หรือ เมซุต โอซิล ... อ้อ และโมเมนต์ทองคำของ มาริโอ เกิตเซ่ ที่ยิงประตูชัยในนัดชิงชนะเลิศใส่ อาร์เจนตินา ด้วย 

ชุดแข่งมากมายต่างมีความหมายแตกต่างกันออกไป และในวาระที่ adidas จะหมดสัญญากับทีมชาติเยอรมนี ในสิ้นปี 2026 ... พวกเขาจึงได้ปล่อยทีเด็ดออกมาอีก 1 ชุดใหญ่ ที่อาจทำให้กระเป๋าตังค์ของใครหลายคนสั่น โดยใช้ชื่อรุ่นว่า Germany Farewell 2026

 

8.Germany Farewell 2026

เสื้อทีมชาติเยอรมนีรุ่น "Farewell Kit" หรือชุดแห่งการอำลา คือชุดแข่งชุดสุดท้ายที่แบรนด์ adidas ผลิตให้ทีมชาติเยอรมนีเพื่อปิดฉากความสัมพันธ์อันยาวนานถึง 72 ปี ก่อนที่ เดเอฟเบ จะเปลี่ยนไปใช้แบรนด์ Nike ในช่วงต้นปี 2027 ที่กำลังจะมาถึง

ชุดแข่งนี้เปิดตัวเมื่อเดือนตุลาคม 2026 เพื่อเป็นเกียรติแก่ความสำเร็จตลอด 7 ทศวรรษร่วมกับ adidas ซึ่งรวมถึงการคว้าแชมป์โลกทั้ง 4 สมัย โดยใช้คู่สี ดำ-ทอง-ขาว มาในโทนสีดำล้วนตัดกับสีทองและสีขาว ซึ่งให้ความรู้สึกหรูหรา คลาสสิก และทรงคุณค่า เพิ่มความขลังด้วยการใช้โลโก้ Trefoil แบบดั้งเดิมของ adidas เข้าไปอีก ทำให้มีกลิ่นอายความเป็นเรโทร และยังดูโมเดิร์นในเวลาเดียวกัน 

บริเวณด้านหน้าตัวเสื้อมีเส้นแนวตั้งสีทองที่ประกอบขึ้นจากรูปทรงเพชรขนาดเล็ก สานต่อเอกลักษณ์จากชุดเหย้าและชุดเยือนรุ่นปี 2026 โดยสื่อความหมายถึงสโมสรฟุตบอลกว่า 24,000 แห่งที่รวมกันเป็นสหพันธ์ฟุตบอลเยอรมัน 

ทีมชาติเยอรมนี มีกำหนดสวมชุดนี้ลงสนามอย่างเป็นทางการในศึก ยูฟ่า เนชั่นส์ ลีก นัดพบกับเนเธอร์แลนด์ ในวันที่ 16 พฤศจิกายน 2026 ... หลังสิ้นนกหวีดยาวเกมนี้ ถือว่าเป็นการปิดตำนาน 72 ปีของ เยอรมัน และ adidas อย่างสมบูรณ์แบบ 

แม้จะเป็นที่น่าเสียดายที่ของคู่กันในความทรงจำอย่าง เยอรมนี และ adidas จะถูกจับแยกกัน แต่นั่นคือสัจธรรมของโลกนี้ที่ไม่เคยมีอะไรอยู่ยั้งยืนยง โดยเฉพาะโลกแห่งทุนนิยมที่ทุกอย่างหมุนไปตามเม็ดเงิน 

ผู้มาใหม่อย่าง Nike เข้ามาพร้อมกับเม็ดเงินมหาศาลเพื่อต่อยอดตำนานอินทรีเหล็ก ซึ่งเป็นตัวเลขที่ เดเอฟเบ มองว่าสามารถเอาไปสร้างสิ่งต่าง ๆ ให้วงการฟุตบอลในประเทศได้อีกมากมาย เพื่อไปสู่ความเป็นเลิศที่ยิ่งขึ้น เช่น การจ่ายเงินเพิ่มให้กับสโมสรกว่า 24,000 สโมสรทั่วประเทศ 

เงินก้อนโตจาก Nike จะถูกนำไปใช้พยุงสโมสรระดับรากหญ้าและฟุตบอลสมัครเล่น เพื่อให้ฟุตบอลยังคงเป็นกีฬาที่เข้าถึงได้สำหรับคนทุกกลุ่ม และทำให้สโมสรท้องถิ่นสามารถรักษาอัตราค่าสมาชิกให้อยู่ในระดับต่ำต่อไปได้ 

นอกจากนี้ยังหมุนไปสู่การลงทุนในศูนย์ฝึกเยาวชน โครงการเฟ้นหาดาวรุ่ง และการยกระดับมาตรฐานผู้ฝึกสอนทั่วประเทศ เพื่อทวงคืนความยิ่งใหญ่ในระดับนานาชาติให้กลับมาอีกครั้ง

และแน่นอน เม็ดเงินเหล่านี้จะเป็นแรงส่งให้พวกเขาตั้งเป้าไปที่แชมป์โลกสมัยที่ 5 เพื่อขึ้นไปเทียบกับเจ้าแห่งฟุตบอลอย่าง บราซิล 

ซึ่งยี่ห้อ เยอรมนี ไม่มีทางหยุดหวังแค่การทาบสถิติแน่ ๆ เพราะพวกเขาต้องการจะเป็นอันดับ 1 ของโลกที่แท้จริง การเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญนี้จึงเกิดขึ้น 

Author

ชยันธร ใจมูล

นักเขียนลูกสอง จองเรื่องฟุตบอลและมวยโลก รู้จริงบ้าง ไม่จริงบ้าง แต่เขียนแล้วอินทุกเรื่อง

Graphic

สรัช สวัสดีแป้น

ออกแบบภาพ กราฟิก Main Stand