"การวิ่งมาราธอนด้วยเวลาต่ำกว่า 2 ชั่วโมง" (Sub-2-hour marathon) คือความท้าทายระดับมนุษยชาติ ที่โลกต่างเฝ้ารอว่า ใครกันที่จะสามารถทำได้
เอลิอุด คิปโชเก้ ตำนานปอดเหล็กจากเคนยา เป็นคนแรกที่ทำได้ก็จริง ด้วยเวลา 1 ชั่วโมง 59 นาที 40 วินาที ในงาน Ineos 1:59 Challenge เมื่อปี 2019 แต่สถิติไม่ได้รับการรับรอง เนื่องจากเกิดขึ้นในสภาพแวดล้อมที่ถูกควบคุม
ต่อมาโลกหวังว่า เคลวิน คิปตุม นักวิ่งรุ่นน้องชาวเคนยา ผู้ทำสถิติโลกวิ่งมาราธอน 2 ชั่วโมง 00 นาที 35 วินาที ใน ชิคาโก มาราธอน 2023 จะเป็นคนนั้น น่าเสียดายที่ต้นปี 2024 เขาเสียชีวิตอย่างกะทันหัน
แต่ที่สุดแล้ว คนที่โลกรอคอยก็ปรากฏตัว เมื่อ เซบาสเตียน ซาเว่ อีกหนึ่งนักวิ่งจากเคนยา คว้าแชมป์ ลอนดอน มาราธอน 2026 ด้วยระยะเวลาเพียง 1 ชั่วโมง 59 นาที 30 วินาที ที่นอกจากจะเป็นสถิติโลกใหม่แล้ว เขายังเป็นผู้ทำลายกำแพง 2 ชั่วโมง ในการวิ่งมาราธอนอย่างเป็นทางการคนแรกอีกด้วย
ก่อนจะเกิดสถิติโลกใหม่ที่เหลือเชื่อ เราอยากให้คุณรู้เรื่องราวของเขา ... ติดตามกับ MAIN STAND
หมู่บ้านแห่งความฝัน
"มันเกิดขึ้นแล้ว! ซาเว่ สร้างสถิติที่มนุษยชาติตั้งคำถามมาโดยตลอด" สำนักข่าวแทบทุกสำนัก พาดหัวข่าวใหญ่เมื่อวันที่ 26 เมษายน 2026 หลัง เซบาสเตียน ซาเว่ นักวิ่งวัย 31 ปี จากเคนยาสามารถทำลายกำแพง 2 ชั่วโมง และสร้างสถิติโลกใหม่ให้กับวงการมาราธอน
ทำไมเรื่องนี้ถึงดูเป็นเรื่องยิ่งใหญ่นักน่ะเหรอ ? ... คำตอบง่าย ๆ ในทันทีก็คือ การจบมาราธอนด้วยเวลาต่ำกว่า 2 ชั่วโมง ไม่ได้เป็นเพียงแค่การทำลายสถิติ แต่มันยังเป็นการทดสอบขีดจำกัดของมนุษย์ในด้านต่าง ๆ ทั้งร่างกายและจิตใจ การทำลายขีดจำกัดนี้จึงถือเป็นความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่ในประวัติศาสตร์ของกีฬาและมนุษย์
มันไม่ใช่แค่เรื่องของคนที่มีพรสวรรค์ หรือมีรองเท้ารุ่นใหม่ดี ๆ แต่มันเกี่ยวกับทุก ๆ อย่าง ตั้งแต่การฝึกซ้อมที่รากเลือด การต่อสู้กับสภาพจิตใตของตัวเอง การฟื้นตัวของร่างกายที่เหนือมนุษย์ หรือการสนับสนุนทุกด้านอย่างละเอียดของทีมงานนักวิ่ง
เพราะเบื้องหลังของความสำเร็จนี้ผสานเอาทุกอย่างเข้ารวมกัน ซึ่งมันจำเป็นอย่างมากที่เคมีของทุกอย่างจะต้องตรงกัน มุ่งมั่นพอกัน มีเป้าหมายเดียวกัน ... ซึ่งนี่แหละคือความยากระดับเหนือมนุษย์
เมื่อไมค์จ่อที่ปากของ ซาเว่ พร้อมคำถามว่า คุณทำมันได้อย่างไรสำหรับสถิติสุดเหลือเชื่อนี้ เขาตอบว่า "มันเกี่ยวข้องและมีความหมายอย่างมากสำหรับผมและครอบครัว ผมเริ่มจากตรงนั้น ประเทศของเราสร้างสิ่งนี้ขึ้นมา"
ซาเว่ กำลังพูดถึง เคนยา บ้านเกิดของเขา และกำลังจะบอกว่ามีเด็กอีกหลายคนที่นั่นที่มีจุดเริ่มต้นแทบไม่ต่างจากที่เขาเป็นเลย ... ที่เหลือมันขึ้นอยู่กับว่าคุณอยากจะวิ่งให้ได้เร็วแค่ไหน ระดับโรงเรียน ระดับอำเภอ ระดับประเทศ หรือเร็วที่สุดในโลกเหมือนกับเขา ?
ซาเว่ เกิดในครอบครัวเกษตรกร แม่ของเขาเป็นอดีตนักวิ่งระดับแชมป์โรงเรียน แต่เพราะตั้งท้องเขา จึงทำให้เธอเลิกเป็นนักวิ่ง และมาช่วยพ่อของเขาทำงานในไร่ ซึ่งเป็นมรดกต่อจากปู่ผู้สร้างตำนานถางป่ารกทึบกว่า 50 ปี จนทำให้ครอบครัวได้มีพื้นที่ปลูกข้าวโพดเป็นมรดกให้คนรุ่นหลัง
"ผมทำงานหนักมาตั้งแต่จำความได้ และนั่นทำให้พวกเราไม่เคยอดอยาก เราใช้ชีวิตเรียบง่าย พื้นบ้านและผนังบ้านทำมาจากดิน ไม่มีไฟฟ้าใช้ ไม่มีเครื่องทุ่นแรงมากนัก พวกเราทุกคนในหมู่บ้านต้องวิ่งไปโรงเรียน นั่นคือจุดเริ่มต้น มันคือการวิ่ง 10 นาทีรวดโดยที่ไม่มีใครหยุดเดินเลย" ซาเว่ เล่าเรื่องราวของเขา
เซบาสเตียน เป็นคนสุขุม รอบคอบ มีระเบียบวินัยกับตัวเอง และเรียนอยู่ในระดับปานกลาง วันอาทิตย์เขาจะไปที่โบสถ์คาทอลิกเชอุกตา ทุกคนหวังจะพึ่งพาให้เขาเป็นเจ้าของที่ดินคนต่อไป แต่นกบางตัวก็ขนสวยเกินกว่าจะหลบซ่อนในพงไพร ... และ เซบาสเตียน ซาเว่ ก็เป็นเช่นนั้น บางสิ่งในตัวของเขาคอยบอกเสมอว่าเขาต้องเป็นนักวิ่งให้ได้ และการวิ่งคืออนาคตที่แท้จริงของเขา
คนที่ทำให้เขาสนุกกับการวิ่งและรู้จักเทคนิคต่าง ๆ คนแรกคือ จูเลียส เคเมอี ครูของเขาที่เห็นความเร็วที่แท้จริงของ เซบาสเตียน ผ่านการแข่งระดับโรงเรียนที่ ซาเว่ เอาชนะขาดลอย จนคุณครูต้องบอกกับเขาว่า "การวิ่งไม่ใช่แค่พรสวรรค์ แต่มันจะนำโชคลาภและอนาคตอันยิ่งใหญ่มาสู่ตัวของเธอ"
ซาเว่ สัมผัสได้ถึงความหวังอย่างแท้จริงจากคำพูดนั้น ดวงตาเขาเป็นประกาย และเขาเชื่อมั่นว่าเขาเองก็สามารถทำสิ่งที่ถูกคาดเดาให้กลายเป็นความจริงได้ในอนาคต มันคือความฝันที่จริงจัง ไม่ใช่แค่การหลอกตัวเองเพื่อปฏิเสธการทำเกษตรกรรมแบบที่ครอบครัวต้องการ
ครูจูเลียส พา ซาเว่ ไปฝากฝังกับ อับราฮัม เชปเคอร์วอก อดีตนักวิ่งที่เคยทำลายสถิติวิ่ง 800 เมตรระดับชาติในปี 2008 ให้ดูแลต่อ ซึ่ง เชปเคอร์วอก ถ่ายทอดทุกทักษะที่มีให้ ซาเว่ จนกระทั่งเขาอายุได้ 22 ปี เชปเคอร์วอก จึงบอกกับ ซาเว่ ว่า ถึงเวลาแล้วที่เขาจะต้องไปที่เมืองที่ชื่อว่า "อิเทน"
อิเทน ... เมืองนี้เป็นเมืองที่สร้างนักวิ่งระยะไกลระดับโลกมากมาย ที่นี่เปรียบเสมือนบทเรียนระดับมหาวิทยาลัยของวงการการวิ่ง ... ถ้าคุณผ่านการฝึกและการใช้ชีวิตที่ อิเทน ได้ เมื่อนั้นคุณจะได้รู้แน่ชัดว่าสิ่งที่อยู่ในตัวของคุณนั้น จะสามารถพาคุณไปได้ไกลแค่ไหน
เข็มทิศชี้ไปทางไหน ก็มุ่งหน้าไปทางนั้นแบบไม่มีวันลดละความพยายาม ... ก้าวแรกของ เซบาสเตียน ซาเว่ ในโลกแห่งการวิ่งระยะไกลถูกลั่นระฆังสำหรับออกสตาร์ท และเพื่อทำให้ทุกคนที่บ้านของเขาเข้าใจว่า "เขาเกิดมาเพื่อจะยิ่งใหญ่กว่าการเป็นเศรษฐีไร่ข้าวโพด ... รอดูกันได้เลย"
แต่อิเทนไม่ช่วยอะไร
อิเทน เป็นเมืองเล็ก ๆ ในประเทศเคนยา ที่ผลิตนักวิ่งแชมป์โลกมากว่า 30 ปี แม้จะไม่มีความเจริญมากนัก แต่ที่นี่กลับเป็นแหล่งกำเนิดของนักวิ่งระดับโลกที่มีชื่อเสียงมากมาย
เด็ก ๆ ในอิเทนต้องวิ่งไปโรงเรียนเป็นประจำ สร้างรากฐานที่แข็งแกร่งให้กับพวกเขา และทำให้การวิ่งกลายเป็นวิถีชีวิต
มันไม่ใช่แค่การลงไปวิ่งในสนามและจับเวลาอย่างที่ใครเข้าใจ เพราะการฝึกที่ อิเทน ให้ความสำคัญไปถึงการพักผ่อน พื้นผิวของเส้นทางในการฝึกที่จะเป็นทางลูกรังที่นุ่มและมีประโยชน์สำหรับการลงน้ำหนักเท้าในการวิ่ง, การกินอาหารที่มีสารอาหารเพียงพอสำหรับการวิ่งในระยะต่าง ๆ และอย่างสุดท้ายคือการฝึกเรื่องสภาพจิตใจซึ่งเป็นเรื่องที่ยากที่สุด
เพราะนักวิ่งจาก อิเทน จะต้องสู้กับตัวเองด้วยการแบกความรู้สึก 2 อย่างในเวลาเดียวกัน นั่นคือการ "อย่ากังวล" จนมากเกินไป และอย่างที่สองคือเรามา "วิ่งเพื่อชัยชนะ" แม้จะเป็นสองสิ่งที่ต่างกันจนดูเหมือนทำพร้อมกันไม่ได้ แต่ชาว อิเทน จะบอกตัวเองอย่างนั้น พวกเขาจะมั่นใจฝีเท้าความเร็วของตัวเองและจะพยายามแบบสุดความสามารถเพื่อการได้เป็นผู้ชนะ
เซบาสเตียน ทุ่มเทตัวเองให้กับวัฒนธรรมนั้น การฝึกฝนส่วนใหญ่ไม่เป็นทางการ กลุ่มต่าง ๆ ผูกกันด้วยความหวัง และผู้มาใหม่แทบจะไม่ถูกปล่อยให้วิ่งคนเดียว โค้ชส่วนใหญ่เป็นอดีตนักกีฬาที่ถ่ายทอดวิธีการที่ได้ผลมาหลายชั่วอายุคน ... สำหรับ เซบาสเตียน เขาเพียงแค่ทำงานหนัก โดยเชื่อว่าความพากเพียรของเขาจะเปิดประตูสู่โอกาส
ถึงแม้เขาจะแข็งแกร่งขึ้นเรื่อย ๆ แต่เขาก็ไม่ได้รับการยอมรับและมีชื่อเสียงมากนัก ในเมืองที่มีผู้คนหลายร้อยคนฝึกฝนในระดับโลก เซบาสเตียนเป็นเพียงคนธรรมดาคนหนึ่งในกลุ่ม คนอื่น ๆ ได้รับสัญญา ได้ไปแข่งขันต่างประเทศ และได้รับความสนใจจากแมวมองต่าง ๆ
เมื่อเป็นเช่นนั้น ความกดดันก็เพิ่มมากขึ้น ญาติ ๆ ตั้งคำถามเกี่ยวกับการตัดสินใจของเขา หลายคนอยากให้เขากลับมาทำงานหาเลี้ยงชีพจริง ๆ จัง ๆ อีกทั้ง เซบาสเตียน ก็เป็นพ่อคนแล้ว การหมกมุ่นในการวิ่งจึงทำให้หลายคนไม่เห็นด้วย
แต่ เซบาสเตียน ปฏิเสธ เขาฝึกซ้อมหนักขึ้น แต่เขาก็พบว่าบางทีเขาคงไม่เหมาะสำหรับ อิเทน ... เขาเปลี่ยนแนวทางใหม่โดยได้เจอกับ เคลาดิโอ เบราร์เดลลี่ โค้ชชาวอิตาลีผู้ก่อตั้งสโมสรวิ่งชั้นนำอย่าง 2Running Club ในเขต นานดี ... ไม่รู้เพราะอะไรแต่สำหรับ เซบาสเตียน ซาเว่ เขารู้สึกว่าที่นี่กำลังเปลี่ยนเขาไปในทางที่ดีขึ้น
สิ่งที่ทำให้เขาประทับใจไม่ใช่แค่ความสามารถในการฝึกฝน แต่ยังรวมถึงความเชี่ยวชาญของระบบการฝึกซ้อมด้วย ไม่ว่าจะเป็นเครื่องมือในการรักษา โปรโตคอลการฟื้นฟู นักกายภาพบำบัดที่ได้รับการฝึกฝนจากมหาวิทยาลัยซึ่งรู้จักร่างกายของนักกีฬาทุกคนเป็นอย่างดี และในปี 2022 เขาก็ได้ออกงานใหญ่ครั้งแรก ซึ่งโลกกำลังจะได้รู้จักเขาในงาน เซบีย่า ฮาล์ฟมาราธอน
พิชิตข้อจำกัดของมนุษยชาติด้วยการซ้อม
การมาอยู่ที่ 2Running Club ปลดพันธนาการที่รบกวนจิตใจเขาหลุดออกไปทั้งหมด 30 มกราคม 2022 โลกได้เห็น ซาเว่ เป็นครั้งแรก เขาเดินทางไปสเปนเพื่อเป็นผู้นำทาง หรือ Pacer ในการวิ่งฮาล์ฟมาราธอนที่เซบีย่า หน้าที่ของเขาคือการนำทางนักวิ่งผ่านระยะ 10 กิโลเมตรในเวลา 28:10 นาที แล้วจึงถอยออกไป
เพียงแต่ว่า เซบาสเตียน ซาเว่ ไม่หยุด เมื่อเสียงปืนดังขึ้น เขาไม่สนใจกฎการวิ่ง เขาพุ่งตัวออกไป เมื่อถึงกิโลเมตรที่ 7 นักวิ่งชั้นนำคนอื่น ๆ ก็หมดแรงจะตามเขาให้ทัน ผู้อำนวยการจัดการแข่งขันที่ตกตะลึงได้ขี่มอเตอร์ไซค์มาข้าง ๆ แล้วพูดว่า "ไม่มีใครตามคุณทันหรอก เอาเลย วิ่งไปเลย!"
ดังนั้นเขาจึงทำตาม และเข้าเส้นชัยในการวิ่งฮาล์ฟมาราธอนครั้งแรกของเขาด้วยเวลาที่น่าทึ่ง 59 นาที 02 วินาที ทำลายสถิติสนามลงไปหนึ่งนาทีครึ่ง กระทั่งมีการเปิดเผยว่า คุณย่าที่เป็นคนเลี้ยงดูเขามาตั้งแต่เด็กป่วยหนักก่อนการแข่งขันไม่กี่วัน และ ซาเว่ ใช้สิ่งนั้นเป็นแรงผลักดัน
การแข่งขันครั้งนั้นเป็นจุดเริ่มต้น หลายสัปดาห์ต่อมาที่ประเทศเยอรมนี เขาวิ่ง 10 กิโลเมตรได้ในเวลา 26 นาที 54 วินาที ที่บรัสเซลส์ เขาเกือบทำลายสถิติโลกหนึ่งชั่วโมงของ โม ฟาราห์ เขาคว้าแชมป์วิ่งครอสคันทรีระดับชาติของเคนยาที่ขึ้นชื่อเรื่องความโหดหิน จากนั้น ในเดือนตุลาคมปี 2023 เขาคว้าแชมป์โลกวิ่งฮาล์ฟมาราธอนที่เมืองริกา ประเทศลัตเวีย
ชื่อเสียงของเขาดังขึ้นมาแล้ว และสำหรับ ซาเว่ กลยุทธ์ในการคว้าชัยชนะนั้นเรียบง่าย "ผมวิ่งตามจังหวะที่โค้ชกำหนดไว้ จากนั้น เมื่อผมสร้างช่องว่างได้แล้ว ผมก็จะวิ่งต่อไปเรื่อย ๆ ผมมั่นใจในความเร็วในการไล่ตามของผม"
เขาไปไกลอีกระดับ และในปี 2024 เบราร์เดลลี่ตั้งเป้าหมายใหม่คือการวิ่งมาราธอน เขาเลือกเมืองวาเลนเซีย ประเทศสเปน ให้เป็นสถานที่ลงแข่งมาราธอนครั้งแรกของ ซาเว่ และกะเวลาที่จะทำได้เอาไว้ที่ 2 ชั่วโมงกับอีก 4 นาทีราว ๆ นั้น ทว่าเมื่อแข่งจริง เขากลับสร้างความประหลาดใจให้กับโลกด้วยเวลา 2 ชั่วโมง 02 นาที 05 วินาที ซึ่งเป็นเวลาลงแข่งมาราธอนครั้งแรกที่เร็วที่สุดเป็นอันดับสอง รองจากสถิติเดิมแค่ 12 วินาทีเท่านั้น และสถิตินี้แหละคือจุดเริ่มต้น
เบราร์เดลลี่ ตั้งใจจะสร้าง เซบาสเตียน ซาเว่ ให้โลกตะลึง ปรัชญาการฝึกของ เบราร์เดลลี่ สร้างขึ้นจากหลักการแบ่งช่วงเวลาอย่างพิถีพิถันและแม่นยำ ทุก ๆ การฝึกซ้อมเป็นส่วนหนึ่งตามลำดับที่ถูกกำหนดไว้
เขาวางแผนฝึกฝน เซบาสเตียน แบบค่อยเป็นค่อยไป ฝึกฝนอย่างมีวินัยเป็นเวลาหลายปี ไม่ใช้ทางลัด ค่อย ๆ เพิ่มระดับความยากทีละน้อย เพิ่มภาระอย่างค่อยเป็นค่อยไป ปรับเปลี่ยนเล็กน้อยทั้งเรื่องของระยะทาง และเวลา จนกระทั่งได้ที่แล้วจึงค่อยเริ่มใส่เต็มสูบกับการฝึกซ้อมที่เข้มข้นที่สุด สลับไปกับการพักเพื่อฟื้นฟูร่างกาย
เบราร์เดลลี่ เล่าว่า ในช่วงเตรียมตัวสำหรับการแข่งขันที่ลอนดอน เซบาสเตียน พลาดการฝึกซ้อมไปเพียงครั้งเดียวเท่านั้น พร้อมทั้งเปิดเผยว่าการเสียสละคือหัวใจสำคัญของทุกสิ่ง ซาเว่ อาศัยอยู่ในห้องพักในค่ายที่เรียบง่ายตลอดเวลา บนเตียงสองชั้นร่วมกับคนอื่นอีกสามคน และได้พบภรรยาเพียงเดือนละสองครั้ง ด้วยรายได้ของเขา เขาสามารถใช้ชีวิตอย่างหรูหราได้ แต่ความเรียบง่ายช่วยให้เขามีสมาธิมากขึ้น และมันก็เป็นอย่างที่คุณเห็นนั่นแหละว่ามันเกิดอะไรขึ้นเมื่อการแข่งขันจริงมาถึง
สำหรับ เซบาสเตียน ซาเว่ ไม่มีอะไรที่จะยอดเยี่ยมไปมากกว่าการเตรียมตัวที่พร้อมขนาดนี้ เพราะเขาเชื่อว่าถ้าการซ้อมเป็นไปได้ดี สถิติโลกก็ไม่ใช่เรื่องยาก ... มันจะมาถึงแน่ ขึ้นอยู่กับว่าจะเร็วหรือช้าเท่านั้น
"ผมบอกได้เลยว่าสิ่งที่สำคัญที่สุดคือการเตรียมตัวของผม การที่ผมพร้อมสำหรับมันมากแค่ไหน มันเป็นเพียงเรื่องของเวลาเท่านั้น บางครั้งเราทำสิ่งต่าง ๆ ได้ดี แต่สุดท้ายแล้วเมื่อถึงเวลาแข่งขันจริง มันก็น่าผิดหวัง แต่เมื่อเวลาผ่านไป สิ่งที่เราคาดหวังมันก็จะมาถึงเองนั่นแหละ”
เขากล่าวหลังเข้าเส้นชัย ลอนดอน มาราธอน พร้อมทิ้งท้ายว่าในโอกาสหน้าที่ เบอร์ลิน ... ทุกคนอาจจะได้เห็นการทำลายสถิติโลกของเขาอีกครั้งหนึ่ง
แหล่งอ้างอิง
https://www.bbc.com/sport/athletics/articles/crm1m7e0zwzo
https://www.runnersworld.com/uk/training/motivation/a66060636/sabastian-sawe/
https://www.independent.co.uk/sport/general/athletics/sabastian-sawe-marathon-world-record-kipchoge-kiptum-b2849819.html
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6074803/
https://www.bbc.com/news/magazine-12933932
https://www.runnersworld.com/news/a71127166/sabastian-sawe-sub-2-marathon-world-record-london/
