หากพูดถึงนักฟุตบอลกรีซ คำถามแรก ๆ จากเหล่าแฟนบอลคือ ทำไมนักฟุตบอลเหล่านี้ถึงมีชื่อ-นามสกุลที่ยาวเหยียด และอ่านยากขนาดนั้น ?
ยิ่งในยุคปัจจุบัน นอกจากชื่อจะยาวและอ่านยากแล้ว หลาย ๆ คนก็มีชื่อที่ซ้ำกันเยอะมาก ๆ โดยหนึ่งในชื่อที่คุ้นหูมานานก็คงหนีไม่พ้นคำว่า "คอนสแตนตินอส"
แล้วเพราะเหตุใด "คอนสแตนตินอส" ถึงกลายเป็นชื่อยอดนิยมโดยเฉพาะหนุ่มกรีซ ? ติดตามได้ที่ MAIN STAND
ต้นกำเนิดจากประวัติศาสตร์
ชื่อ "คอนสแตนตินอส" (Konstantinos) มีต้นกำเนิดมาจากภาษากรีกที่ได้รับอิทธิพลมาจากคำว่า "คอนสแตนตินัส" (Constantinus) ในภาษาละติน หรือถ้าเทียบเป็นภาษาอังกฤษก็คือ คำว่า "คอนสแตนส์" (Constans) ที่แปลว่า มั่นคง หรือ แน่วแน่
โดยชื่อนี้มีความเกี่ยวข้องกับยุคคริสต์ศาสนาตอนต้น และมีรากฐานทางประวัติศาสตร์ที่ลึกซึ้งในจักรวรรดิไบแซนไทน์ (The Byzantine Empire) ในฐานะชื่อที่ได้รับความนิยมในประเทศกรีซและในหมู่ชุมชนชาวกรีกทั่วโลก ซึ่งคำว่า คอนสแตนตินอส มีความหมายทั้งในทางศาสนาและวัฒนธรรม โดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับคริสตจักรกรีกออร์โธดอกซ์
ในด้านประวัติศาสตร์ ชื่อ คอนสแตนตินอส มีความเชื่อมโยงกับ นักบุญคอนสแตนติน (Saint Constantine) หรือที่รู้จักกันในชื่อ คอนสแตนตินมหาราช (Constantine the Great) ซึ่งเป็นจักรพรรดิโรมันองค์แรกที่เปลี่ยนมานับถือศาสนาคริสต์
พระองค์มีบทบาทที่สำคัญต่อชาวคริสต์ในหลากหลายด้าน เช่น ด้านศาสนา เริ่มจากการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกามิลานเมื่อปี 313 เพื่อให้ศาสนาคริสต์เป็นศาสนาที่ถูกกฎหมาย พร้อมกับยุติการเบียดเบียนและข่มเหงที่รุนแรงต่อชาวคริสต์
นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงเป็นประธานในการประชุมสภาสังคายนาสากลครั้งแรกเมื่อปี 325 เพื่อแก้ไขความขัดแย้งที่เกี่ยวข้องกับศาสตร์ด้านความเชื่อในพระเจ้า รวมถึงมีการวางรากฐานหลักธรรมคำสอนและความเชื่อให้กับศาสนาคริสต์ด้วย
ส่วนในด้านการเมืองการปกครอง คอนสแตนตินมหาราช ได้ทรงย้ายเมืองหลวงของจักรวรรดิโรมันไปยังนครไบแซนเทียม (Byzantium) ซึ่งต่อมาก็มีการเปลี่ยนชื่อเป็น "คอนสแตนติโนเปิล" (Constantinople) หรือ อิสตันบูล (Istanbul) ประเทศตุรกี ในปัจจุบัน กลายเป็นศูนย์กลางที่สำคัญทั้งทางด้านวัฒนธรรม การเมือง และศาสนาคริสต์
ผลงานทั้งหมดที่นักบุญคอนสแตนตินสรรค์สร้างไว้ในประวัติศาสตร์กรีกโบราณ ทำให้ คอนสแตนตินมหาราช ได้รับการยกย่องและเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางทั้งในบริบททางด้านศาสนา การปกครอง หรือแม้แต่เรื่องของเศรษฐกิจและการคลัง
เรียกได้ว่า นักบุญคอนสแตนติน หรืออีกหนึ่งชื่อ คือ คอนสแตนตินมหาราช เปรียบดั่งผู้บุกเบิกทางด้านประวัติศาสตร์ที่ทำให้วิถีการใช้ชีวิตของชาวกรีกโบราณมีความมั่นคงสมดังชื่อของพระองค์โดยแท้
ส่งต่อถึงประชาชน
เมื่อ คอนสแตนตินมหาราช ได้รับการยกย่องว่าเป็นบุคคลทรงคุณค่าบนหน้าประวัติศาสตร์ของประเทศกรีซ แน่นอนว่าบุคคลอื่น ๆ ภายในชาติก็อยากจะให้ทายาทของตนมีชื่อเสียงเรียงนามที่คล้ายคลึงกับผู้ยิ่งใหญ่ในประวัติศาสตร์เมื่อหลายร้อยปีก่อน
ย้อนกลับไปในยุคที่ คอนสแตนตินมหาราช ทรงย้ายเมืองหลวงของจักรวรรดิโรมันไปตั้งถิ่นฐานใหม่ ณ นครไบแซนเทียม ก่อนจะก่อตั้งเป็นจักรวรรดิที่ยิ่งใหญ่อย่าง "จักรวรรดิไบแซนไทน์" หรือ จักรวรรดิโรมันตะวันออก
ตอนนั้น คอนสแตนตินมหาราช ได้สถาปนาตนเองขึ้นเป็น คอนสแตนตินที่ 1 และทรงเป็นจักรพรรดิองค์แรกของจักรวรรดิ ซึ่งในเวลาต่อมาชื่อ คอนสแตนติน ก็ได้รับการสืบต่อภายในราชวงศ์ จนถึงจักรพรรดิองค์สุดท้ายอย่าง คอนสแตนตินที่ 11 ก่อนที่จักรวรรดิจะล่มสลายในปี 1453
จากนั้นการส่งต่อชื่อ คอนสแตนตินอส ก็ได้กลายเป็นธรรมเนียมที่ปฏิบัติกันมาอย่างต่อเนื่องหลายร้อยปี อย่างในประวัติศาสตร์กรีกสมัยใหม่ กษัตริย์และผู้นำทางการเมืองคนสำคัญต่างก็มีชื่อ คอนสแตนตินอส นำหน้าอยู่หลายคน
เช่น คอนสแตนตินอส คารามานลิส (Konstantinos Karamanlis) อดีตรัฐบุรุษผู้ทรงอิทธิพลของกรีซในศตวรรษที่ 20 หรือ คอนสแตนตินอส มิตโซทากิส (Konstantinos Mitsotakis) อดีตนายกรัฐมนตรีของกรีซ ในต้นยุค 1990 ทำให้ชื่อ คอนสแตนตินอส จึงกลายเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ของความรักชาติ ความเป็นผู้นำ และความรุ่งเรืองของชนชาติกรีซไปโดยปริยาย
ไม่เพียงเท่านั้น ชื่อของ คอนสแตนตินอส ยังได้ถูกส่งต่อเป็นธรรมเนียมปฏิบัติไปยังกลุ่มประชาชนภายในประเทศด้วย โดยครอบครัวชาวกรีกส่วนใหญ่ต่างมีธรรมเนียมประเพณีที่เคร่งครัดในการตั้งชื่อทายาทภายในตระกูล
หากครอบครัวให้กำเนิดลูกชายคนโต ครอบครัวนั้นมักจะมีการตั้งชื่อตามคุณปู่ ส่วนลูกชายคนรองก็จะตั้งชื่อตามคุณตา เช่นเดียวกับกรณีที่ได้ลูกสาวก็จะมีการตั้งชื่อตามคุณย่าหรือคุณยายให้อยู่เป็นผู้สืบสกุลต่อไป
มีการเปิดเผยข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งชาติของกรีซ ระบุว่า ประชากรภายในประเทศกรีซมีคนที่ใช้ชื่อว่า คอนสแตนตินอส สูงถึงประมาณ 288,000 คน มากสุดเป็นอันดับ 4 และคิดเป็น 6% ของประชากรชายทั้งหมด
ด้วยระบบและธรรมเนียมปฏิบัติที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน ทำให้ชื่อที่ได้รับความนิยมและมีความหมายอย่าง คอนสแตนตินอส ถูกส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่นภายในครอบครัวอย่างไม่สิ้นสุด
คนแรกในวงการลูกหนัง
ในด้านการเมืองการปกครอง ชื่อ คอนสแตนตินอส มักจะเป็นชื่อยอดนิยมที่พบเห็นได้ทั่วไป แต่หากเป็นวงการกีฬาโดยเฉพาะวงการฟุตบอล คำถามที่น่าสนใจ ก็คือ ใครเป็นนักฟุตบอลกรีซคนแรก ๆ ที่ใช้ชื่อว่า คอนสแตนตินอส ?
จากการค้นหาพบว่า คอนสแตนตินอส ซิคลิติราส (Konstantinos Tsiklitiras) คือนักฟุตบอลคนแรก ๆ ที่ลงเล่นฟุตบอลโดยใช้ชื่อ คอนสแตนตินอส โดยตัวของ ซิคลิติราส มีความเป็นนักกีฬาที่เข้มข้นอยู่ในสายเลือด
เพราะเขาได้เข้าร่วมทีม ปาเนลลินิออส (Panellinios GS) ซึ่งเป็นสโมสรกีฬาหลายประเภทที่เก่าแก่ในประเทศกรีซ และกับ ปาเนลลินิออส ทาง ซิคลิติราส ก็มีโอกาสได้ฝึกฝนกีฬาฟุตบอลอยู่พอสมควร ก่อนจะย้ายไปอยู่กับ พานาธิไนกอส (Panathinaikos) ช่วงสั้น ๆ ในฐานะผู้รักษาประตูคนแรกในประวัติศาสตร์สโมสรเมื่อปี ค.ศ. 1908
อย่างไรก็ตาม ซิคลิติราส กลับไปสร้างชื่อกับการแข่งขันกีฬาประเภทอื่น ๆ เช่น โปโลน้ำ, กระโดดไกล และกระโดดสูง ถึงขั้นที่คว้าเหรียญโอลิมปิกมาได้ถึง 4 เหรียญ (2 เหรียญเงินในปี 1908 กับ 1 เหรียญทอง และ 1 เหรียญทองแดง ในปี 1912)
แต่น่าเสียดายที่ ซิคลิติราส ตัดสินใจเข้าร่วมการเกณฑ์ทหาร เพื่อรบในสงครามบอลข่านที่บิซานี ก่อนจะติดเชื้อเยื่อหุ้มสมองอักเสบ และเสียชีวิตเมื่อปี 1913 ในวัยเพียงแค่ 24 ปีเท่านั้น และ คอนสแตนตินอส ซิคลิติราส ก็ถือเป็นหนึ่งในแรงบันดาลใจที่ทำให้คนชื่อเดียวกันกับเขาหันมาให้ความสนใจในด้านกีฬามากยิ่งขึ้น ไม่ใช่แค่เรื่องของกีฬาฟุตบอลเพียงอย่างเดียว
ตัดภาพมาที่ในระยะหลัง นักฟุตบอลที่มีคำนำหน้าว่า "คอนสแตนตินอส" ก็เริ่มมีจำนวนมากขึ้นเรื่อย ๆ ไม่ว่าจะเป็น คอนสแตนตินอส มาโนลาส อดีตกองหลังของ อาแอส โรม่า, คอนสแตนตินอส มิโตรกลู อดีตกองหน้าของ ฟูแล่ม และ โอลิมเปียกอส
หรือล่าสุดก็จะมี คอนสแตนตินอส ซิมิกาส แบ็กซ้ายของ ลิเวอร์พูล, คอนสแตนตินอส มาโฟรปานอส เซ็นเตอร์แบ็กจาก เวสต์แฮม ยูไนเต็ด, คอนสแตนตินอส โซลาคิส มือกาวของ ฮัลล์ ซิตี้ และ คอนสแตนตินอส คาเรตซาส ตัวรุกดาวรุ่งของ โบรุสเซีย ดอร์ทมุนด์
ซึ่งการที่มีคนชื่อ คอนสแตนตินอส ซ้ำกันเป็นจำนวนมาก ทำให้บางคนต้องมีชื่อเล่นเอาไว้เพื่อป้องกันความสับสน และเรียกให้ง่ายขึ้น อย่างเช่น "คอสตาส" (Kostas), "คอสติส" (Kostis) รวมไปถึง ดิโนส (Dinos) เป็นต้น
แม้จะไม่ได้เป็นชื่อยอดนิยมอันดับ 1 และ 2 ของประชากรชายชาวกรีกเหมือนอย่าง จอร์จอส (Giorgos) หรือ ยานนิส (Yiannis) แต่ต้องยอมรับว่า คอนสแตนตินอส คือ หนึ่งในชื่อที่มีความหมายดี แถมมีประวัติศาสตร์ตั้งต้นมานานนับสหัสวรรษ
นับจากนี้ หากประเทศกรีซยังคงยืดถือธรรมเนียมการสืบทอดชื่อจากบรรพบุรุษแบบนี้ต่อไป เราก็อาจจะได้เห็นจำนวนประชากรชายที่มีชื่อ "คอนสแตนตินอส" เพิ่มมากขึ้นกว่าเดิมอย่างแน่นอน
แหล่งอ้างอิง
https://www.greekgateway.com/home/the-top-20-greek-names/
https://en.wikipedia.org/wiki/Konstantinos_Tsiklitiras
https://forebears.io/greece/forenames
https://en.wikipedia.org/wiki/Constantine_the_Great
https://www.statistics.gr/documents/20181/d8439ad7-d043-2235-f4b4-8466c3c9cd56
https://www.ancestry.com/first-name-meaning/konstantinos
https://www.transfermarkt.com/griechenland/startseite/verein/3378
