mainstand

Grand Stand

Title IX กฎหมายหนึ่งฉบับ ที่กลายเป็นจุดเริ่มต้นความยิ่งใหญ่ของบอลหญิงอเมริกา



สหรัฐอเมริกา ชื่อของประเทศนี้ อาจไม่ได้รับการยอมรับนัก ในโลกฟุตบอลชาย หรือที่พวกเขาเรียกกันว่า “ซ็อคเกอร์” พวกเขาไม่เคยคว้าแชมป์โลก เลยสักสมัย แต่ในโลกฟุตบอลหญิง ทุกอย่างตรงกันข้าม


 

ชาติมหาอำนาจจากอเมริกาเหนือ กวาดแชมป์ฟุตบอลโลก 3 สมัย เหรียญทองโอลิมปิก อีก 4 ครั้ง แชมป์ประจำทวีป 8 สมัย ทั้งหมดคือ ความสำเร็จส่วนหนึ่งของทีมฟุตบอลหญิงสหรัฐอเมริกา ในฐานะหนึ่งสุดยอดทีมของโลก

แต่ความสำเร็จที่เกิดขึ้น ไม่ได้มาจากการวางรากฐาน เป็นเกือบร้อยปี เหมือนวงการฟุตบอลในทวีปยุโรป เพราะก่อนปี 1972 การเรียนการสอนฟุตบอล ในประเทศสหรัฐฯ กลับเป็นเรื่องผิดกฎหมาย!

Main Stand จะพาไปรู้จักกับ กฎหมาย Title IX สิ่งสำคัญ ที่ช่วยสร้างโอกาส ให้กับผู้หญิงชาวสหรัฐฯ ทุกคน ต่อเสรีภาพ ในการเล่นกีฬา และเป็นส่วนสำคัญ ที่ช่วยเปิดยุคทองอันรุ่งเรือง ของทีมฟุตบอลหญิง สหรัฐอเมริกา แบบในปัจจุบัน

 

มายาคติที่ผิดเพี้ยน

สหรัฐอเมริกา ขึ้นชื่อ ในเรื่องของ สิทธิ เสรีภาพ ดินแดนแห่งโอกาส ให้ทุกคนบนโลก ได้ไปเดินล่า หาความฝัน แต่น่าเสียดาย ที่สิ่งดังกล่าว เป็นเพียงแค่ภาพมายาคติ เท่านั้น


Photo : www.khanacademy.org

ในช่วงกลาง ศตวรรษที่ 20 มีปัญหาความไม่เท่าเทียม เกิดขึ้นทั่วสหรัฐฯ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องสีผิว เชื้อชาติ รวมถึงเพศสภาพ ที่ปิดกั้นโอกาส ในการเดินตามความฝันของคนในสังคม

ยุค 60’s ประชากรในสหรัฐอเมริกา เริ่มลุกขึ้นมาเรียกร้อง ความเท่าเทียมในสังคม แม้ต้องแลกกับการถูกจับกุม ไปจนถึงการเสียชีวิต ของประชาชน จำนวนหนึ่ง แต่ทุกอย่างถือว่าสำเร็จผล เพราะกฎหมาย รัฐบัญญัติว่าด้วยสิทธิพลเมือง ค.ศ. 1964 (Civil Rights Act of 1964) ผ่านการรับรองของรัฐสภา

กฎหมายฉบับนี้ ช่วยให้ การกระทำเลือกปฏิบัติ ต่อผู้ที่มีสีผิว เชื้อชาติ หรือเพศหญิง เป็นสิ่งผิดกฎหมาย อย่างไรก็ตาม ความเท่าเทียม ยังไม่ขยาย ถึงทุกคนในสังคม โดยเฉพาะในสถานศึกษา การเล่าเรียน ในบางสาขาวิชา ถูกจำกัดไว้เพียงเพศชาย โดยที่เพศหญิง ไม่มีสิทธิ์ได้รับการเรียนการสอน

พระราชบัญญัติ การศึกษา ค.ศ. 1972 จึงถูกประกาศใช้ (Education Amendments of 1972) หรือที่รู้จักกันในชื่อ Title IX เข้าเป็นส่วนหนึ่งของกฎหมาย สหรัฐอเมริกา

“ไม่มีบุคคลใด ในสหรัฐอเมริกา ถูกกีดกันจากการมีส่วนร่วม ในการทำกิจกรรม, ปฏิเสธ ไม่ให้ได้รับสิทธิประโยชน์ หรือได้รับการเรียนการสอน อย่างไม่เท่าเทียม รวมถึงกิจกรรม ความช่วยเหลือ ทางการเงิน ด้วยประเด็นทางเพศ”

ข้อความข้างต้น คือ บันทึกลายลักษณ์อักษร ของข้อกฎหมาย Title IX ที่จะช่วยให้อำนาจ และสิทธิแก่เพศแม่ ให้มีสิทธิ์เล่าเรียน เหมือนกับเพศชายทุกประการ มีโอกาส ที่จะได้เติบโต ไปประกอบอาชีพ ตามที่ต้องการ โดยไม่มีอุปสรรค ทางเพศ มาขัดขวางต่อไป

“เราทุกคน มีภาพมายาคติ ว่าผู้หญิงเข้าเรียนในสถานศึกษา เพียงเพื่อหาสามี ในอนาคต เมื่อพวกเธอได้สามี พวกเธอก็จะเลิกทำงาน หรือบางคนอาจจะทำงาน เพื่อให้ตัวเองได้สามี ที่ดีกว่าคนทั่วไป”


Photo : sites.google.com/road-to-title-ix

วุฒิสมาชิก เบิร์ช บายห์ (Birch Bayh) หนึ่งในผู้ผลักดันกฎหมาย ฉบับนี้ กล่าวถึงความเข้าใจที่ผิด ถึงบทบาทด้านการศึกษา ของผู้หญิงชาวสหรัฐฯ

“โรงเรียนจำนวนมาก ถูกออกแบบ ให้เป็นที่เฉพาะ ของผู้ชาย ขณะที่ผู้หญิง ถูกทำให้เป็น ‘เพศที่อ่อนแอ’  ตลอดเวลา ถึงเวลาแล้ว ที่เราต้องหยุดความคิดนั้น”

“พวกเธอ ต้องมีสิทธิ์เท่าเทียม ได้เลือกเรียน ในสิ่งที่พวกเธออยากเรียน พัฒนาความสามารถ ที่พวกเธอต้องการ เพื่อให้ผู้หญิง มีความสามารถ อย่างเท่าเทียม มีทางเลือก ในการทำงาน อย่างเท่าเทียม”

 

ปลดล็อคความไม่เท่าเทียม

ปฏิเสธไม่ได้ว่า หนึ่งในวงการที่ได้รับผลดี จากกฎหมาย Title IX ได้แก่ กีฬา เพราะการทำลายข้อจำกัด ทางการศึกษา ช่วยเปิดโอกาส ให้ผู้หญิงมีสิทธิ์ ในการเล่นกีฬา ได้อย่างเท่าเทียมกับเพศชายมากขึ้น


Photo : www.thedailybeast.com

ย้อนไปตั้งแต่ช่วงศตวรรษที่ 19 และต้นศตวรรษ ที่ 20 การเล่นกีฬาของผู้หญิง ถูกจำกัดไว้เฉพาะในหมู่ชนชั้นสูงเท่านั้น เช่น ว่ายน้ำ, ขีม้า หรือยิงธนู ซึ่งการเล่นกีฬาของผู้หญิง ไม่ได้ถูกใช้ เพื่อสร้างความบันเทิง แบบเพศชาย แต่มีไว้เรียนรู้ เพื่อใช้เป็นส่วนหนึ่ง ของการเข้าสังคมเท่านั้น

โอกาสในการเรียนรู้ คือสิ่งที่ทำให้ กีฬากับเพศหญิง กลายเป็นขั้วตรงข้าม มาโดยตลอด แม้สหรัฐฯ จะเติมไปด้วยกีฬายอดนิยม ทั้งอเมริกันฟุตบอล, บาสเกตบอล, เบสบอล, ฮ็อคกี้ หรือเป็นเจ้ากีฬา ทั้งวิ่ง, ว่ายน้ำ และ มวย ผู้หญิงกลับไม่ได้รับสิทธิ์ ให้เล่นกีฬาเหล่านี้


Photo : premiumtrade.info

ถึงจะมีหัวใจรักกีฬา แต่หากไม่มีการเรียนการสอน การปลูกฝังพื้นฐานตั้งแต่วัยเยาว์ การเริ่มต้นเล่นกีฬาไม่ใช่เรื่องง่าย หากการเล่นกีฬา เริ่มต้นอย่างยากลำบาก จำนวนคนเล่นก็น้อยไปด้วย สังคมของการเล่นกีฬา สำหรับผู้หญิง จึงอยู่ในวงแคบมาโดยตลอด

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดเจน คือจำนวนนักกีฬา ที่เข้าร่วมการแข่งขัน โอลิมปิค เกมส์ ของประเทศสหรัฐฯ ในปี 1952 มีผู้ชายเข้าร่วมการแข่งขัน ทั้งสิ้น 245 คน แต่กลับมีผู้หญิง เข้าร่วมเพียงแค่ 41 คน หรือ 4 ปีต่อมา ในปี 1956 มีผู้ชายเข้าร่วม 251 คน และมีผู้หญิงเข้าร่วม 46 คน เท่านั้น

กฎหมาย Title IX ได้ปลดล็อคความไม่เท่าเทียมทางด้านกีฬา ให้กับสตรีชาวสหรัฐฯ ได้มีโอกาส ที่จะเล่นกีฬา ตามที่ต้องการ

เพียงแค่ 1 ปีหลังจากประกาศใช้กฎหมาย เทอร์รี วิลเลียมส์ มันส์ (Terry Williams Munz) กลายเป็นผู้หญิงคนแรก ในสหรัฐอเมริกา ที่ได้รับทุนการศึกษา ด้านกีฬา ให้เรียนต่อในระดับ มหาวิทยาลัย ที่มหาวิทยาลัย ไมอามี

ขณะที่ในปี 1974 เกิดลีกอเมริกันฟุตบอล ของผู้หญิง เป็นครั้งแรก ในสหรัฐฯ ก่อนที่ในปี 1978 ลีกบาสเกตบอลหญิง จะเกิดขึ้นตาม


Photo : time.com

สำหรับ การแข่งขันโอลิมปิก ในปี 1976 มีนักกีฬาหญิง ของสหรัฐฯ เข้าร่วมการแข่งขัน มากถึง 118 คน เป็นครั้งแรก ในประวัติศาสตร์อเมริกา ที่มีจำนวนผู้หญิง เข้าร่วมมหกรรมกีฬา ที่ยิ่งใหญ่ที่สุด ของมวลมนุษยชาติ เกิน 100 คน

“กฎหมาย Title IX สร้างผลกระทบ ที่สำคัญอย่างมาก ให้กับวงการกีฬา ของผู้หญิง กฎหมายนี้ ชาวยเปิดประตู ให้กับผู้หญิง ทำลายสิ่งกั้นขวาง ในการเล่นกีฬา” บิลลี จีน คิง (Billie Jean King) อดีตนักเทนนิสหญิง มือ 1 ของโลก ชาวสหรัฐฯ กล่าวถึงความสำคัญของกฎหมายนี้

“นับตั้งแต่กฎหมายนี้ประกาศใช้ การมีส่วนร่วม ด้านกีฬา ของผู้หญิง ในระดับโรงเรียน เพิ่มขึ้น เป็น 10 เท่า และในระดับมหาวิทยาลัย อีก 6 เท่าตัว รวมถึงเป็นการเปิดโอกาส ให้หญิงสาว สามารถประกอบอาชีพ ด้านกีฬา”

 

สู่ความเป็นเจ้าลูกหนัง

หนึ่งในชนิดกีฬา ที่ได้รับผลกระทบด้านบวก มากที่สุด จากกฎหมายฉบับนี้ คือฟุตบอล หรือที่เรียกกันว่า ซ็อคเกอร์ ตามแบบฉบับอเมริกัน


Photo : digitalheritage.noblenet.org

กีฬาชนิดนี้ อาจไม่เป็นที่นิยม ในหมู่ชายหนุ่ม แต่สำหรับหญิงสาว เป็นเรื่องตรงกันข้าม แม้ว่าฟุตบอล กับหญิงสาว แดนลุงแซม จะรู้จักช้ากันไปนิด เริ่มต้นในยุค 60’s ของศตวรรษที่ 20 แต่ด้วยวิธีการเล่น ที่เหมาะกับผู้หญิง มากกว่า บาสเกตบอล หรือ อเมริกันฟุตบอล ทำให้ฟุตบอล เริ่มเป็นกีฬา ที่ผู้หญิงให้ความสนใจ โดยเฉพาะในระดับ มหาวิทยาลัย

ประจวบเหมาะ กับช่วงที่กีฬาฟุตบอล เริ่มตั้งไข่ ในโลกของผู้หญิง กฎหมาย Title IX ได้ถูกประกาศใช้ ทำให้การเรียนการสอนฟุตบอล สามารถดำเนินการ ได้อย่างเสรี โดยเฉพาะในระดับมหาวิทยาลัย ซึ่งกำลังเป็นที่นิยม

สังคมฟุตบอล ขยายตัวอย่างรวดเร็ว ในหมู่หญิงสาว เพราะเป็นกีฬา ที่เล่นได้ง่าย ใช้อุปกรณ์น้อย มีต้นทุนต่ำ ความนิยมของกีฬาลูกหนัง แพร่จากระดับมหาวิทยาลัย สู่โรงเรียน ฟุตบอลกลายเป็นกีฬาทางเลือก ของผู้หญิง ซึ่งได้รับความนิยม

หลังจากนั้นไม่นาน กีฬาฟุตบอล ได้รับเข้าบรรจุ ให้เป็นส่วนหนึ่งของ NCAA (ลีกกีฬาระดับมหาวิทยาลัยของสหรัฐ) ปี 1981 มีสโมสรในระดับมหาวิทยาลัยกว่า 77 ทีม และมีมหาวิทยาลัยร่วม 100 แห่ง ที่มีการเรียนการสอนฟุตบอล

เพราะการศึกษาในระดับ มหาวิทยาลัย คือส่วนสำคัญ ของการสร้างนักกีฬา ตามแบบฉบับสหรัฐฯ นักกีฬาอาชีพ ในลีกที่อเมริกา ต้องผ่านการเรียนการสอน และการเล่นในลีก ระดับมหาวิทยาลัย


Photo : www.dailypress.com

สิ่งนี้ทำให้ วงการฟุตบอลหญิง ในสหรัฐฯ เติบโตรวดเร็วกว่าที่อื่น เพราะพวกเขามีระบบในการสร้างนักกีฬา ที่ชัดเจน และมีประสิทธิภาพอยู่แล้ว ผ่านการเรียนรู้ ในสถานศึกษา

ความสำคัญของกฎหมาย Title IX คือสิ่งที่เข้ามาปลดล็อค ให้ผู้หญิงมีโอกาส ได้เข้าสู่การเรียนรู้ สร้างการเป็นนักกีฬาแบบเดียวกับผู้ชาย เมื่อโอกาสขยาย จำนวนนักกีฬา จึงเพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ในปี 1980 มีผู้หญิงร่วม 41,000 คน เล่นฟุตบอล ในวัยศึกษา และเพิ่มเป็น 100,000 คน ในปี 1990 ซึ่งถือว่าเติบโตรวดเร็ว กว่ากีฬาฟุตบอล ของผู้ชายด้วยซ้ำ

การเติบโตอย่างรวดเร็ว และมีประสิทธิภาพ ทำให้กีฬาฟุตบอลหญิง ของสหรัฐฯ ดำเนินรอยตาม ความเป็นเลิศ เหมือนกีฬาชนิดอื่น ที่พวกเขาเป็นสุดยอด อเมริกาใช้ช่วงเวลา ในยุค 80’s วางรากฐานให้กับทีมฟุตบอลหญิง ของชาติ ที่ก่อตั้ง ในปี 1983

เมื่อเข้าสู่ยุค 90’s สหรัฐฯ กวาดแชมป์ประจำทวีป 3 สมัย, แชมป์โลกอีก 2 ครั้ง, เหรียญทองโอลิมปีก อีก 1 สมัย และสืบทอดความยิ่งใหญ่จนถึงปัจจุบัน


Photo : www.thedailybeast.com

ความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่ ในวงการลูกหนัง ของผู้หญิงชาวอเมริกัน คงไม่มีวันนี้ หากไม่มีกฎหมาย Title IX ที่เข้ามาเพิ่มโอกาส สร้างความเท่าเทียม ด้านกีฬา ในการเรียนรู้ เพื่อนำไปประกอบอาชีพ เหมือนอย่างที่ผู้ชายได้รับโอกาส

หากไม่มีกฎหมายฉบับนี้ เราคงไม่เห็น ทีมฟุตบอลหญิงสหรัฐฯ คว้าแชมป์โลก 3 สมัย คว้าเหรียญทองโอลิมปิค 4 ครั้ง รวมถึงเป็น หนึ่งในชาติมหาอำนาจ ของวงการฟุตบอลหญิง แบบที่เป็นอยู่ ในปัจจุบัน

 

แหล่งอ้างอิง

บทความวิชาการ : อ่านความเป็นพลเมืองในรัฐธรรมนูญแห่งสหรัฐอเมริกา : บริบทเชิงนิติประวัติศาสตร์ และภาคปฏิบัติทางการเมือง
https://www.womenshistory.org/articles/womens-sports-history
https://onlinemasters.ohio.edu/blog/the-evolution-of-womens-sports/
http://archive.pov.org/trueheartedvixens/timeline/
https://www.billiejeanking.com/equality/title-ix/
http://homepages.sover.net/~spectrum/womensoverview.html



ชื่นชอบบทความนี้ของ : ณัฐนนท์ จันทร์ขวาง ?

แชร์เลยหากคุณอยากแบ่งปันกับคนใกล้ตัว



บทความที่เกี่ยวข้อง