mainstand

Grand Stand

วิเคราะห์สังคมจากซีรีส์ดัง : คนยุคสมัยใน Game of Thrones เล่นกีฬาอะไรกัน?



Game of Thrones คือมหากาพย์ซีรี่ส์ดราม่าแฟนตาซีสุดอลังการขวัญใจผู้ชมจากทุกมุมโลก ด้วยเนื้อหาสุดเข้มข้นและหักมุม เดาไม่ได้เลยว่าเหตุการณ์ต่างๆ ตลอดจนชะตากรรมของแต่ละตัวละครจะเป็นเช่นไร


 

เรื่องราวและบริบททางสังคมต่างๆ ที่เกิดขึ้นตลอดทั้ง 8 ซีซั่นนั้นมีมากมายจนไล่เรียงไม่หมด แต่หากโฟกัสไปที่เรื่องกีฬาล่ะ มีการละเล่นใดบ้างที่น่าจะเกิดขึ้นในยุคสมัยของเรื่อง GoT?

 

นิยายอิงประวัติศาสตร์

แม้เรื่องราวที่เกิดขึ้นใน GoT จะมีสารตั้งต้นมาจาก A Song of Ice and Fire ชุดนวนิยายแฟนตาซีซึ่งเป็นเรื่องราวที่ไม่ได้นำชื่อหรือสถานที่ซึ่งมีอยู่จริงมาใช้ ทว่าสิ่งที่เกิดขึ้นภายใต้ปลายปากกาของ จอร์จ อาร์ อาร์ มาร์ติน ผู้ประพันธ์นิยาย คือการนำเกร็ดและเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ซึ่งเกิดขึ้นจริงมาสอดแทรกอย่างแยบคายจนต้องทึ่ง


Photo : hauntedcoconut.com

เริ่มต้นด้วยเรื่องราวทางภูมิศาสตร์ ซึ่งหากพิจารณาอย่างละเอียดก็จะพบว่า Westeros ดินแดนแห่งอาณาจักรทั้ง 7 ศูนย์กลางของเรื่องราวที่เกิดขึ้น มีลักษณะใกล้เคียงกับ สหราชอาณาจักร อยู่ไม่น้อยเมื่อนำแผนที่มาเทียบกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง The North อาณาจักรทางตอนเหนือซึ่งปกครองโดยตระกูล สตาร์ก ที่คล้ายคลึงกับ สก็อตแลนด์ เป็นอย่างมาก

ขณะเดียวกัน เรื่องราวที่ดูเหมือนจะเป็นศูนย์กลางของ GoT อย่างศึกชิง "บัลลังก์เหล็ก" ของ Westeros ยังมีที่มาจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริง นั่นก็คือ The War of the Roses หรือ สงครามดอกกุหลาบ การห้ำหั่นแย่งชิงบัลลังก์กษัตริย์อังกฤษระหว่างราชวงศ์ แลนคาสเตอร์ แห่งแคว้นแลนคาเชียร์ และราชวงศ์ ยอร์ก แห่งแคว้นยอร์กเชียร์

ไม่เพียงเท่านั้น สองตระกูลหลักแห่งความขัดแย้ง ยังถูกถ่ายทอดจากเรื่องจริงสู่นิยาย เพราะถ้าจะเปรียบเทียบกันง่ายๆ ราชวงศ์ แลนคาสเตอร์ ในโลกจริง ก็เปรียบเสมือนกับตระกูล แลนนิสเตอร์ ในนิยาย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เซอร์ซี่ แลนนิสเตอร์ ราชินีที่เปรียบเสมือนศูนย์กลางแห่งความปั่นป่วนทั้งปวงใน GoT นั้น คล้ายคลึงราวกับถอดแบบมาจาก มาร์กาเร็ต แห่ง อองชู ของตระกูล แลนคาสเตอร์ ขณะที่ตระกูล สตาร์ก ในนิยาย นั้นมีความคล้ายคลึงกับตระกูล ยอร์ก เป็นอย่างมาก

กล่าวถึงตรงนี้แฟนกีฬาฟุตบอล โดยเฉพาะฟุตบอลอังกฤษน่าจะรู้สึกคุ้นแบบแปลกๆ ก็ขออย่าได้สงสัย เพราะสงครามดอกกุหลาบ เรื่องราวที่เป็นเหมือนสารตั้งต้นในแกนหลักของ GoT ได้ถูกหยิบยกมาใช้ในวัฒนธรรมร่วมสมัยถึงการเจอกันระหว่าง แมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด จากแคว้นแลนคาเชียร์ กับ ลีดส์ ยูไนเต็ด จากแคว้นยอร์กเชียร์นั่นเอง แถมสีของทั้งสองทีมที่ใช้ ยังเหมือนกับสีของดอกกุหลาบที่สองแคว้นใช้เป็นสัญลักษณ์ แลนคาเชียร์สีแดง ยอร์กเชียร์สีขาว อีกด้วย (แม้ปัจจุบัน เมืองแมนเชสเตอร์และใกล้เคียงจะถูกแยกออกมาเป็นแคว้น เกรตเธอร์ แมนเชสเตอร์ แล้วก็ตาม)

นอกจากนี้ ภูมิศาสตร์, ประชากร รวมถึงเรื่องราวต่างๆ ในโลกแห่งความจริง ยังถูกนำมาใช้เป็นจุดเริ่มต้นของการดีไซน์โลกของนิยาย A Song of Ice and Fire รวมถึงซีรี่ส์ GoT ถึงกระนั้น การจะบอกว่า เรื่องราวบางเรื่องใน GoT ถูกถ่ายทอดออกมาจากเรื่องจริงแบบฉากต่อฉากเลยนั้นก็คงจะไม่ใช่ เพราะทาง จอร์จ อาร์ อาร์ มาร์ติน ผู้ประพันธ์เคยตอบคำถามกับแฟนๆ ในบล็อกส่วนตัวว่า "แม้จะมีแรงบันดาลใจจากเรื่องจริง แต่ผมก็พยายามที่จะเลี่ยงการถ่ายทอดเรื่องจริงสู่นวนิยายแบบ 1-1 เป๊ะๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของตัวบุคคล หรือแม้แต่วัฒนธรรมองค์รวมก็ตาม"

 

วัฒนธรรมหลากหลาย

ด้วยเหตุผลที่ จอร์จ อาร์ อาร์ มาร์ติน กล่าวไว้ โลกของนิยาย A Song of Ice and Fire รวมถึงซีรี่ส์ GoT จึงเป็นเรื่องราวที่เปรียบเสมือนการผสมผสานของประวัติศาสตร์โลกแห่งยุคโบราณมากมาย ไม่ว่าจะเป็น อังกฤษในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 15 ยุคสมัยแห่งสงครามดอกกุหลาบ, จักรวรรดิโรมัน ซึ่งลากยาวจากยุคก่อนคริสตกาลถึงคริสต์ศตวรรษที่ 15, ยุคไวกิ้ง ระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 8-11 หรือแม้แต่ จักรวรรดิมองโกล อันยิ่งใหญ่ของทวีปเอเชียช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 13 และอีกมากมาย


Photo : www.elitedaily.com

ด้วยช่วงเวลาทางประวัติศาสตร์อันหลากหลาย คงปฏิเสธไม่ได้ว่า อาณาจักรที่ปรากฎใน GoT นั้นมีความแตกต่างหลากหลาย ทั้งด้านสังคม วัฒนธรรม และหากจะพูดว่า การละเล่นกีฬา คือหนึ่งในนั้นก็คงจะไม่เกินเลยแต่อย่างใด

อย่างไรก็ตาม เมื่อเราทำการศึกษาประวัติศาสตร์ของโลกแห่งความจริงในยุคสมัยที่เป็นสารตั้งต้นของ GoT ก็ได้พบว่า วัฒนธรรมการกีฬาตั้งแต่ยุคก่อนคริสตกาล จนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 15 ของจักรวรรดิต่างๆ ดูจะมีความคล้ายคลึงกันอยู่ไม่น้อยเลยทีเดียว

สาเหตุก็เนื่องมาจาก ประวัติศาสตร์ในยุคสมัยดังกล่าวล้วนเต็มไปด้วยการสู้รบแย่งชิงพื้นที่ของจักรวรรดิต่างๆ เป็นหลัก การละเล่นกีฬานั้นจึงต้องสามารถนำไปต่อยอดเพื่อพัฒนาทหารและประชาชนในการสู้รบทั้งทางกายภาพและทักษะได้ ทำให้กีฬาที่ได้รับความนิยมในจักรวรรดิต่างๆ ซึ่งเป็นที่มาของอาณาจักรใน GoT จึงมักจะมีความคล้ายคลึงกัน ซึ่งก็คือกีฬาอย่าง มวยปล้ำ, ชกมวย, ขี่ม้า รวมถึง วิ่ง นั่นเอง

แต่สำหรับบางจักรวรรดิที่ค่อยๆ ก่อร่างสร้างตัวและผงาดมีอำนาจในยุคหลังๆ การละเล่นกีฬาที่ได้รับความนิยมก็ได้มีการปรับเปลี่ยนให้เข้ากับบริบททางสังคมที่เปลี่ยนไป ตลอดจนสะท้อนถึงอัตลักษณ์ของประชากร ตัวอย่างเช่น ในจักรวรรดิไวกิ้ง มีกีฬาอย่างการยกน้ำหนักด้วยก้อนหินและชักเย่อ ซึ่งอันที่จริงก็มีวัตถุประสงค์ซ่อนเร้นเพื่อการพัฒนาความแข็งแกร่งของร่างกายนั่นแหละ ขณะที่อังกฤษในยุคศตวรรษที่ 15 อันเป็นยุคสมัยแห่งสงครามดอกกุหลาบ การละเล่นกีฬาของพวกเขาดูจะมีจุดประสงค์เพื่อความบันเทิงในความทุกข์ของสัตว์โลกอื่นๆ มากขึ้น ทั้งการชนไก่ ตลอดจนการล่าสัตว์

 

พิสูจน์ด้วยการประลอง

แม้เรื่องราวทางประวัติศาสตร์ซึ่งเกิดขึ้นจริง และเป็นแรงบันดาลใจสู่โลกเสมือนจะมีความหลากหลายในหลายมิติ ซึ่งรวมถึงการละเล่นกีฬาด้วยนั้น แต่ดูเหมือนว่า การละเล่นกีฬาต่างๆ ที่เราได้กล่าวมา ไม่ค่อยปรากฎให้เห็นทั้งในนิยายและซีรี่ส์มากนัก เมื่อเรื่องราวส่วนใหญ่ที่เกิดขึ้นคือการสู้รบ ตลอดจนการชิงไหวชิงพริบทางการเมือง


Photo : HBO

ถึงกระนั้น ก็มีเรื่องราวลักษณะดังกล่าวปรากฎอย่างชัดเจนในนิยายและซีรี่ส์เช่นกัน ทว่าเราสามารถเรียกว่า "กีฬา" กับสิ่งที่กำลังจะกล่าวต่อไปนี้ได้รึเปล่า?

แต่ที่แน่ๆ เราคงเรียกสิ่งนี้ว่า "การละเล่น" ไม่ได้แน่ๆ เพราะแม้ผู้ชมจะรู้สึกสนุก แต่ในส่วนของผู้เล่นและผู้ที่เกี่ยวข้องคงไม่สนุกด้วยเป็นแน่แท้ เมื่อชัยชนะเท่านั้นคือสิ่งเดียวที่จะช่วยให้เขาพ้นมลทิน หรือแม้แต่รอดชีวิตออกไปได้

สิ่งนั้นก็คือ Trial by Combat หรือ "การไต่สวนด้วยการประลอง" ซึ่งในซีรี่ส์ GoT เกิดขึ้นมาแล้ว 3 ครั้ง คือ ซีซั่น 1 ตอนที่ 6 "A Golden Crown", ซีซั่น 3 ตอนที่ 4 "And Now His Watch Is Ended" และ ซีซั่น 4 ตอนที่ 8 "The Mountain and the Viper" และทุกการประลองที่เกิดขึ้น ล้วนลงเอยด้วยการมีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งที่เข้าสู่สนามประลองเสียชีวิตทั้งสิ้น

แน่นอน นี่คือวิธีการที่เกิดขึ้นจริงตามหน้าประวัติศาสตร์ โดยเกิดขึ้นเป็นครั้งแรกในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 8 ในจักรวรรดิเยอรมัน ก่อนจะได้รับความนิยมจนกลายเป็นกีฬาเพื่อตัดสินข้อพิพาทในหลายดินแดนในยุคกลาง ไม่ว่าจะเป็น จักรวรรดิไวกิ้ง, โรมัน หรือแม้แต่ อังกฤษ ในยุคสงครามดอกกุหลาบ ก่อนที่จะค่อยๆ เสื่อมความนิยมไปในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 16


Photo : ew.com

หลักการของการไต่สวนด้วยการประลองตามหลักกฎหมายในยุคกลางนั้น เกิดขึ้นเพื่อยุติความขัดแย้งในกรณีที่ไม่สามารถหาหลักฐานหรือพยานที่เพียงพอสำหรับการตัดสินคดีความได้ โดยส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นเพื่อหาข้อสรุปในคดีทางแพ่งตลอดจนคดีความละเมิดเล็กน้อย แต่ไม่สามารถใช้เพื่อต่อสู้คดีอาญาร้ายแรงเช่น การฆาตกรรม ได้

ซึ่งจะว่าไปแล้ว การไต่สวนโดยการประลอง ก็ไม่ต่างอะไรกับวิธีการพิสูจน์ความบริสุทธิ์ด้วยการลุยไฟ ด้วยความเชื่อที่ว่า หากเป็นผู้บริสุทธิ์จริง พระเจ้าจะอำนวยพรให้รอดพ้นจากทุกอุปสรรคไปได้ หากได้รับอันตราย ก็หมายความว่าเขามีความผิด แต่ถ้าปลอดภัย ก็หมายถึงเป็นผู้บริสุทธิ์และจะได้เป็นอิสระ

ทว่าสำหรับในโลกแห่ง GoT นั้น ขอบเขตการใช้การไต่สวนด้วยการประลองนั้นขยายกว้างกว่าในโลกแห่งความจริงมาก เพราะถึงจะเป็นคดีทางอาญาอย่างการฆาตกรรม ก็สามารถใช้วิธีดังกล่าวพิสูจน์ความบริสุทธิ์ได้หากไม่พบหลักฐานพยานที่เพียงพอ โดยหากผู้ถูกกล่าวหาเป็นผู้หญิง, ผู้พิการ หรือแม้แต่คนแคระ ก็สามารถใช้ตัวแทนไปต่อสู้กับนักสู้ที่อีกฝ่ายตระเตรียมไว้ และหากผู้ถูกกล่าวหาหรือตัวแทนชนะในการต่อสู้ดังกล่าว ก็จะถูกตัดสินให้พ้นผิดโดยทันที แต่หากแพ้ ชะตากรรมในการต้องรับโทษคือสิ่งที่ตามมาอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยง

แม้จะดูไม่มีเหตุผลที่ถูกต้องตามทำนองคลองธรรมรองรับสักเท่าไหร่ แต่สาเหตุที่ผู้คนในอาณาจักรต่างๆ ของ GoT ยอมรับการตัดสินในลักษณะนี้ ก็เนื่องมาจากการตัดสินดังกล่าวตั้งอยู่ภายใต้แนวคิดที่เชื่อว่า "เทพเจ้าคือผู้รู้ความจริงทุกอย่าง และจะอำนวยชัยให้ผู้บริสุทธิ์รอดพ้นข้อกล่าวหาไปได้"

ซึ่งจะว่าไปแล้ว หลักการของการไต่สวนด้วยการประลองในซีรี่ส์ ก็คล้ายคลึงกับเรื่องราวในโลกแห่งความเป็นจริงเช่นกัน

 

แหล่งอ้างอิง 

https://ew.com/article/2015/03/17/game-thrones-showrunners/
https://ew.com/tv/2019/03/13/game-of-thrones-mountain-vs-viper-oral-history/
https://grrm.livejournal.com/263800.html?thread=15365240#t15365240
https://prezi.com/ette0pclm2p7/sports-in-the-late-15th-century-england/
https://www.si.com/extra-mustard/photos/2015/04/08/game-thrones-and-sports
https://slate.com/human-interest/2013/03/game-of-thornes-are-the-lands-of-westeros-inspired-by-real-life-countries.html
https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2013/mar/24/game-of-thrones-realistic-history
https://www.theguardian.com/books/2015/may/29/game-of-thrones-war-of-roses-hbo
https://www.wearethemighty.com/trial-by-combat-real-life
https://movie.mthai.com/bioscope/256045.html



ชื่นชอบบทความนี้ของ : เจษฎา บุญประสม ?

แชร์เลยหากคุณอยากแบ่งปันกับคนใกล้ตัว



บทความที่เกี่ยวข้อง