mainstand

Feature

ปัญหาสภาพจิตใจนักฟุตบอล ภัยเงียบที่มองไม่เห็น



แม้จะเป็นหนึ่งในอาชีพที่น่าอิจฉาที่สุดในโลก แต่เบื้องหลังกลับแฝงไปด้วยความกดดันที่บางคนยากจะรับไหว


 

ผู้คนที่เข้ามารุมล้อมยามปรากฎตัวในที่สาธารณะ ถือเป็นสิ่งชินตาสำหรับนักเตะดังระดับโลก พวกเขาคืออาชีพที่หลายคนได้แต่อิจฉา เพราะนอกจากจะได้เล่นฟุตบอลที่รักแล้ว ยังมีรายได้ในระดับที่อาชีพอื่นยากจะเทียบเท่าในช่วงอายุเท่ากัน รวมไปถึงชื่อเสียงและเกียรติยศที่ตามมา

อย่างไรก็ดี เบื้องหลังภาพอันสวยงามเหล่านั้น นักฟุตบอลอาชีพ ถือเป็นอาชีพที่ต้องเผชิญกับความเครียดมากที่สุดอาชีพหนึ่ง บางคนเกือบเอาชีวิตไม่รอด ในขณะที่บางคนโชคร้ายต้องจบชีวิตลงอย่างน่าเศร้า

 

ความตายของเองเคและสปีด  

ย้อนกลับไปเมื่อปี 2009 ได้เกิดเหตุการณ์ช็อควงการลูกหนัง เมื่อ โรเบิร์ต เองเค ผู้รักษาประตูดีกรีทีมชาติเยอรมัน ตัดสินใจจบชีวิตตัวเองด้วยการวิ่งตัดหน้าให้รถไฟชนในช่วงค่ำของวันที่ 10 พฤศจิกายน

เรื่องนี้ไม่มีใครคาดคิดมาก่อน เพราะช่วงบ่ายของวันนั้น เองเค เพิ่งจะลงลงฝึกซ้อมให้กับ ฮันโนเวอร์ ต้นสังกัด อีกทั้งยังเป็นผู้รักษาประตูฝีมือดี ผ่านการเล่นให้กับทีมดังอย่าง เบนฟิกา และ บาร์เซโลนา มาแล้ว แถมในช่วงเวลานั้น เขากำลังแย่งชิงมือหนึ่งทีมชาติเยอรมันในฟุตบอลโลก 2010 กับ มานูเอล นอยเออร์ อยู่ด้วย

แต่หลังเกิดเหตุการ์ เทเรซา ภรรยาของเขาก็ออกมาเปิดเผยความจริงว่า เองเค เผชิญปัญหากับโรคซึมเศร้า เขาเคยเข้ารับการรักษามาก่อนในปี 2003 ที่คาดกันว่าเป็นเหตุมาจากความล้มเหลวในการค้าแข้งกับบาร์ซา ที่เจ้าตัวมีโอกาสลงเล่นให้ทีมเพียงแค่นัดเดียวตลอด 2 ปีที่อยู่ที่นั้น

ยิ่งไปกว่านั้น การต้องสูญเสียลูกสาวด้วยโรคหัวใจรั่วเมื่อปี 2006 ได้ปลุกความเจ็บปวดในจิตใจของเขาให้กลับมาอีกครั้ง บวกกับความกังวลว่าจะเสียลูกสาวบุญธรรมวัย 8 เดือน หากความเจ็บป่วยของเขาถูกเปิดเผยต่อสาธารณชน กลายเป็นความกดดันที่ทำให้เขาตัดสินใจลาโลกไปอย่างน่าเศร้า

“มันเป็นความกลัวว่าคนทั่วไปจะคิดอย่างไร ถ้าเด็กมีพ่อเป็นโรคซึมเศร้า ฉันบอกกับเขาเสมอว่ามันไม่ได้เป็นปัญหาอะไร” เทเรซา เองเค ภรรยาของโรเบิร์ต กล่าวทั้งน้ำตาในงานแถลงข่าวเมื่อปี 2009

“โรเบิร์ต รักเลลามากจนช่วงชีวิตสุดท้าย หลังจากลาลาเสีย ทุกอย่างทำให้เราใกล้ชิดกันมากขึ้น ฉันพยายามบอกเขาว่ามันมีทางออกเสมอ ฉันขับรถพาเขาไปซ้อม ฉันอยากจะช่วยเขาให้ผ่านมันไปให้ได้ แต่เขาไม่ยอมรับความช่วยเหลืออะไรเลย”

เองเค ทำให้คนในวงการลูกหนังตระหนักถึงโรคซึมเศร้าเป็นครั้งแรก แต่นั่นก็ไม่ใช่ครั้งสุดท้ายที่เกิดเหตุการณ์เช่นนี้

เดือนพฤศจิกายน 2011 สองปีหลังจากเหตุการณ์ของนายทวารชาวเยอรมัน  โลกฟุตบอลต้องมาสูญเสียบุคลากรฝีมือดีจากความเจ็บป่วยทางจิตใจ เมื่อ แกรี สปีด กุนซือทีมชาติเวลส์ และอดีตนักเตะระดับตำนานของ นิวคาสเซิล และ ลีดส์ ยูไนเต็ด ตัดสินใจลาโลกด้วยวัยเพียง 42 ปี

ก่อนเกิดเหตุ สปีดเพิ่งจะไปออกรายการ Football Focus ทางช่อง BBC และเดินทางไปชมการแข่งขันเกมระหว่าง แมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด กับ นิวคาสเซิล จากนั้นเขาไปร่วมงานปาร์ตีที่บ้านเพื่อนในช่วงค่ำ ก่อนจะมาพบเป็นศพแขวนคอในโรงรถในช่วงเช้าวันต่อมา

“ผมคิดว่าวันนั้นมันแย่มาก ผมจำรายละเอียดที่ซับซ้อนได้ เขาทวนผมเกี่ยวกับตารางการแข่งขัน และวันเวลา ทีม สิ่งที่เขากำลังกังวล ความหวัง และความฝัน” แดน วอร์คเกอร์ พิธีกรรายการ Football Focus กล่าวกับ The Mirror

“เขาหัวเราะอย่างจริงจัง ทำผลได้ดี ปล่อยมุกตลกและถามผมเกี่ยวครอบครัวและลูกๆ เขาพูดถึงอนาคตด้วยความมุ่งมั่น มันไม่มีสัญญาณอะไรมาก่อนเลย”

และเช่นเดียวกับเองเค สาเหตุที่ทำให้สปีด ปลิดชีพตัวเองในครั้งนี้มาจากโรคซึมเศร้าที่เคยบอกให้ใครรู้ ภายนอกเขาเป็นคนมีระเบียบ ไม่ดื่มเหล้า ไม่สูบบุหรี่ ไม่เล่นการพนัน แต่เบื้องลึกในจิตใจเขาต้องเผชิญกับความเจ็บปวดโดยลำพัง และพวกเขาก็ไม่ใช่นักเตะชื่อดังคนเดียวที่ประสบกับปัญหานี้

 

ภัยเงียบ

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมานักฟุตบอลมีแนวโน้มป่วยเป็นโรคซึมเศร้ามากขึ้น โดยเฉพาะนักฟุตบอลชื่อดัง ยังดีที่พวกเขาไม่ถึงกับจบชีวิตตัวเอง แต่มันก็สร้างปัญหาให้กับพวกเขาไม่น้อย

เซบาสเตียน ไดส์เลอร์ อดีตดาวโรจน์วงการฟุตบอลเยอรมัน, เดวิด เบนท์ลีย์ อดีตกองกลางดาวรุ่งทีมชาติอังกฤษ, คริส เคิร์กแลนด์ อดีตผู้รักษาประตูลิเวอร์พูล หรือ แลนดอน โดโนแวน กองหน้าระดับตำนานของสหรัฐอเมริกา คือเหล่าผู้เล่นที่ต้องเผชิญกับปัญหาซึมเศร้า หลายคนส่งผลกระทบต่อฟอร์มการเล่น ในขณะที่หลายคนต้องแขวนสตั๊ดก่อนวัยอันควร

หรือล่าสุดที่ตกเป็นข่าวครึกโครมเมื่อปี 2018 คือกรณีของ อารอน เลนนอน อดีตกองกลางทีมชาติอังกฤษ เมื่อมีคนพบเขาเดินอยู่ริมถนนในเมืองแมนเชสเตอร์ และมีท่าทีแปลกๆ หลังจากได้พูดคุยถึงได้รู้ว่าเขามีแนวโน้มที่จะฆ่าตัวตาย โชคดีที่มีคนมาเห็นก่อน ก่อนที่ตำรวจจะนำเขาส่งสถานบำบัด

เช่นเดียวกับ แดนนี โรส แบ็คซ้ายทีมชาติอังกฤษ ที่ประสบปัญหารุมเร้า ทั้งปัญหาอาการบาดเจ็บของตัวเอง ปัญหาครอบครัวที่ลุงฆ่าตัวตาย แม่โดนเหยียดผิว และน้องเกือบถูกฆ่า จนทำให้เขาต้องพบจิตแพทย์

“มันไม่ใช่ความลับอะไรที่จะบอกว่าผมต้องเจอกับช่วงเวลาแห่งการทดสอบที่ท็อตแนม ในฤดูกาลนี้ (2017-2018)” โรสให้สัมภาษณ์กับหนังสือพิมพ์หลายฉบับในบ้านเกิดเมื่อปี 2018

“มันทำให้ผมต้องไปพบจิตแพทย์ และได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคซึมเศร้า ไม่มีใครรู้เรื่องนี้”

“ผมไม่ได้บอกพ่อกับแม่ และเขาคงต้องโกรธแน่ๆ ถ้าได้อ่านเรื่องนี้ ผมเก็บเรื่องนี้ไว้ด้วยตัวคนเดียว”

แต่ที่ช็อคที่สุดคงจะเป็น จิอันลุยจิ บุฟฟอน ผู้รักษาประตูดีกรีแชมป์โลกของ ปารีส แซงต์-แชร์กแมง เขาเล่าว่าเมื่อตอนอายุ 25 ปี สมัยที่ค้าแข้งกับยูเวนตุส เขาเคยมีอาการซึมเศร้า และกังวลอย่างหนักจนลงเล่นไม่ได้มาแล้ว

“ตอนนั้นผมอายุ 25 และกำลังมีชื่อเสียง แต่วันหนึ่งก่อนเกมเซเรียอา ผมเข้าไปพบ อิวาโน บอร์ดอน โค้ชผู้รักษาประตู และบอกเขาว่า 'อิวาโน บอก (โกลมือสอง อันโตนิโอ) คลิเมนติ ไปอบอุ่นร่างกายและลงเล่นที ผมไม่พร้อมที่จะเล่นเกมนี้” บุพฟอนเผยกับ Vanity Fair

“ผมรู้สึกกังวลหนักและสภาพจิตใจไม่พร้อมที่จะลงสนามในเกมนั้น”

อันที่จริงอาชีพนักฟุตบอล ถือเป็นอาชีพที่ได้รับผลตอบแทนที่ค่อนข้างสูง แถมยังมีชื่อเสียงและได้รับการยกย่องหากทำผลงานได้ดี แต่กลายคนต้องเผชิญกับโรคซึมเศร้า อะไรคือสาเหตุ?  

 

สถานะที่ค้ำคอ  

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา โรคซึมเศร้าเริ่มได้รับการพูดถึงมากขึ้น และตระหนักถึงปัญหาของมัน จากสถิติของสมาคมนักฟุตบอลอาชีพของอังกฤษ (PFA) เผยว่ามีนักฟุตบอลและอดีตนักฟุตบอลจำนวนถึง 438 คนที่ขอรับการช่วยเหลือเมื่อปี 2018 ที่ผ่านมา เพิ่มขึ้นจากจำนวน 278 คนเมื่อ 2 ปีก่อน

สาเหตุหลักที่ทำให้นักฟุตบอลหลายคนต้องเผชิญกับเรื่องนี้คือความเครียดจากความกดดัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหมู่นักฟุตบอลที่มีชื่อดัง การเป็นบุคคลสาธารณะทำให้พวกเขาต้องแบกรับความคาดหวัง ทั้งจากแฟนบอลและสื่อ ในขณะเดียวกันก็พวกเขาก็ต้องเจอกับเสียงวิจารณ์หากทำผลงานได้ไม่ดีอย่างที่คิดไว้  

“ความเจ็บป่วยจากความเครียดเป็นเรื่องธรรมดามากสำหรับนักกีฬาอาชีพ และพวกเขาก็เริ่มมีมากขึ้นจากความกดดันในนักกีฬาที่เพิ่มมากขึ้น ความคาดหวังนั้นมหาศาล และบางคนก็ไม่อาจรับมือได้” ดร.แบร์รี คริปป์ ประธานฝ่ายกีฬาและการออกกำลังกายของสมาคมจิตวิทยาอังกฤษกล่าวกับ Independent

การเป็นนักฟุตบอลที่มีชื่อเสียงทำให้ผู้เล่นหลายคนเลือกที่จะเก็บมันไว้ไม่ให้มีใครรู้ เนื่องจากกลัวจะถูกมองด้วยสายตาที่ต่างออกไป ก่อนที่มันจะลุกลามจนสายเกินแก้เหมือนกับกรณีของแกรี สปีด

“เขา (สปีด) ซ่อนมันจากเรา เพราะว่าคนที่เป็นโรคซึมเศร้า ไม่เพียงต่อสู้กับความเจ็บป่วยเพียงอย่างเดียว แต่เขาต้องต่อสู้กับปมด้อยที่สังคมตีตราไว้ด้วย” เลสลีย์ สปีด พี่สาวของแกรี กล่าวกับ Wales Online

อาการบาดเจ็บ ยังเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้นักฟุตบอลมีโอกาสเป็นโรคซึมเศร้าง่ายขึ้น จากการศึกษาของ FIFPro เมื่อปี 2015 ระบุว่านักฟุตบอลอาชีพที่ได้รับบาดเจ็บหนัก 3 ครั้งหรือมากกว่านั้น มีแนวโน้มที่จะมีปัญหาทางจิตใจมากกว่าผู้เล่นที่ไม่ได้รับบาดเจ็บหนัก 2-4 เท่าเลยทีเดียว  

“ปัญหาที่เจอส่วนใหญ่มักจะเป็นการเผชิญกับอาการบาดเจ็บ ความไม่มั่นคงในทีมที่บางครั้งอาจจะได้เป็นตัวจริง บางครั้งอาจจะไม่มีชื่อในทีม การรู้สึกตัวคนเดียวเมื่อถูกปล่อยยืมตัว การเป็นนักเตะต่างชาติที่รู้สึกโดดเดี่ยว ปัญหาเรื่องเงิน หรือการติดยา” ไมเคิล เบนเน็ต อดีตนักเตะเยาวชนทีมชาติอังกฤษ ที่อยู่ฝ่ายสวัสดิการนักเตะของ PFA กล่าวกับ  BBC

ยิ่งไปกว่านั้น ปัญหานอกสนามอย่างการติดเหล้า สำส่อนทางเพศ หรือการพนันก็ล้วนมีส่วนที่ทำให้นักฟุตบอลเป็นโรคซึมเศร้ามากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งการพนันออนไลน์ที่กลายเป็นปัญหาใหม่ของพวกเขา

“การพนันมันไม่มีอะไรบันทึกไว้ คุณติดได้โดยไม่มีใครรู้เลยเป็นความลับมากๆ ขอแค่มีโทรศัพท์มือถือเท่านั้น” เจฟ ไวท์ลีย์ หนึ่งในเจ้าหน้าที่ฝ่ายสวัสดิการของ PFA เผยกับ BBC

“มันต่างจากแอลกอฮอล์หรือยาเสพติด ที่คุณสามารถเห็นหรือได้กลิ่นตอนที่ผู้เล่นมาที่สโมสร” 

“กับการพนัน พวกเขาสามารถอำพรางตัวตน และอาจจะเป็นเดือนกว่าที่ทุกคนจะรู้ว่าตัวเองกำลังลำบากจริงๆ”  

 

อย่าเก็บมันไว้ลำพัง

“คุณอาจจะไม่เคยแสดงให้เห็นความอ่อนแอแม้แต่ครั้งเดียว แต่ตอนนี้พวกเขารู้ว่ามันไม่ใช่ความอ่อนแอที่จะพูดเรื่องพวกนี้” เบเน็ตกล่าวกับ BBC

สมาคมนักฟุตบอลอาชีพของอังกฤษ กำลังให้ความสำคัญกับปัญหาทางจิตใจของนักฟุตบอลมากขึ้น และกระตุ้นให้ผู้เล่นที่กำลังประสบปัญหาขอรับความช่วยเหลือจากสมาคมฯ โดยไม่จำเป็นต้องอาย

“บางคนเริ่มจะอยู่ในสายตาของเรา แต่บางคนต้องเผชิญปัญหาอย่างเงียบๆในอดีต ตอนนี้ผมหวังว่าพวกเขาจะคิดได้แล้วว่าสามารถร้องขอความช่วยเหลือได้” เบนเน็ตกล่าวต่อ

สแตน คอลลีมอร์ อดีตกองหน้าทีมชาติอังกฤษก็เป็นอีกคนที่พยายามทำให้สังคมได้ตระหนักกับปัญหานี้ เขาเคยป่วยเป็นโรคซึมเศร้าสมัยค้าแข้งกับ แอสตัน วิลลา ในปี 1998 และบอกกับผู้จัดการทีมโดยตรง แต่กลับโดนตอกกลับอย่างไม่ใยดี

เขาเก็บงำเรื่องนี้เอาไว้จนเลิกเล่น ก่อนจะออกหนังสือชีวประวัติเล่าเรื่องที่ตัวเองพยายามจะฆ่าตัวตายในอดีต และออกงานอีเวนท์เพื่อเน้นย้ำให้คนได้รับรู้เรื่องสุขภาพจิต หวังให้คนทั่วไปมองว่ามันคือเรื่องปกติ

“ผมหวังว่าในอีก 20-30 ปีข้างหน้า ปัญหาความเจ็บป่วยทางจิตใจจะถูกมองแบบเดียวกับอาการป่วยทางร่างกาย” คอลลีมอร์กล่าว

เช่นเดียวกับ คาร์ก คาร์ไลส์ อดีตนักเตะพรีเมียร์ลีก ที่ต่อสู้กับโรคซึมเศร้ามาตลอดชีวิต เขาเคยพยายามฆ่าตัวตายเมื่อปี 2014 และหายตัวไปจากบ้านจนต้องพึ่งตำรวจช่วยตามหาเมื่อปี 2017 ก่อนที่มันจะกลายเป็นจุดเปลี่ยนที่ทำให้เขามาทำงานกับ PFA อีกครั้งเพื่อช่วยเหลือคนที่ประสบกับชะตากรรมเช่นเดียวกับเขา

ปัจจุบัน PFA มีสายด่วน 24 ชั่วโมงไว้รองรับ เพื่อให้นักฟุตบอลที่ประสบปัญหาสามารถโทรมาปรึกษาได้ตลอดทั้งวัน รวมไปถึงเครือข่ายให้คำปรึกษาที่นักเตะสามารถเข้าถึงได้ทั่วประเทศ


Photo : eleanorthomason.wordpress.com

“เราจำเป็นต้องให้การสนับสนุนทางจิตใจต่อผู้เล่น ซึ่งพวกเขาสามารถเข้าถึงได้จากสโมสร หรือครอบครัวในสถานที่ที่เป็นส่วนตัวที่เขาสามารถพูดปัญหาทุกอย่างที่เขามี ไม่ว่าจะเป็นเรื่องพนัน ปัญหาทางจิตใจ อาการบาดเจ็บระยะยาว หรืออะไรก็ตาม” เบนเน็ตกล่าวกับ BBC

“พวกเขาสามารถเข้าไปในพื้นที่ส่วนตัว นั่งลงและพูดเกี่ยวกับความเป็นไปทางอารมณ์ของตัวเองได้อย่างสบายใจ”

แม้ว่าปัญหาความเจ็บป่วยทางจิตใจของนักฟุตบอลอาจะไม่ได้หายไปในเร็ววันนี้ แต่หากต้องเผชิญกับเรื่องโหดร้ายที่ยากเกินกว่าใจจะรับไหว อย่างน้อยพวกเขาก็ไม่ได้ต่อสู้กับมันเพียงลำพังอีกแล้ว  

 

แหล่งอ้างอิง

https://www.bbc.com/sport/football/47455585
https://www.bbc.com/sport/football/44392337
https://www.walesonline.co.uk/sport/football/football-news/bbc-tv-host-reveals-gary-12177539
https://www.walesonline.co.uk/sport/football/football-news/tragic-gary-speeds-sister-tells-4864972
https://www.bbc.com/news/health-12860916
http://www.bbc.co.uk/newsbeat/article/28842157/ex-sportsmen-discuss-their-mental-health-issues
https://edition.cnn.com/2018/10/10/sport/world-mental-health-day-suicide-depression-clarke-carlisle-spt-intl/index.html
https://www.independent.co.uk/life-style/health-and-families/health-news/pressure-and-the-pro-why-do-so-many-of-our-top-athletes-suffer-from-stress-424937.html
https://www.bbc.com/sport/football/45487330
https://www.theguardian.com/football/2009/nov/11/robert-enke-suicide-widow-teresa
https://www.khaosod.co.th/sports/news_776151
https://www.facebook.com/thematterco/photos/a.1735876059961122/1881625852052808/?type=3&theater
https://www.goal.com/th/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7/%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A2-%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%9F%E0%B8%9F%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%A3%E0%B8%B3%E0%B8%A5%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%95%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%9B%E0%B9%88%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B8%8B%E0%B8%B6%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%B2/1w5pgqfr00sjj11f8haelqsvxq
https://www.matichon.co.th/sport/news_59413



ชื่นชอบบทความนี้ของ : มฤคย์ ตันนิยม ?

แชร์เลยหากคุณอยากแบ่งปันกับคนใกล้ตัว



บทความที่เกี่ยวข้อง